การบริหารความเสี่ยง ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ (ตอนที่ 1)

เราเดินทางมาถึงเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายที่ต้องยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ต่อกรมสรรพากร หวังว่าแต่ละนิติบุคคลที่เพื่อนบัญชีดูแลในฐานะเป็นผู้ทำบัญชีคงดำเนินการเรียบร้อยดีนะครับ และอย่าลืมประเมินผลการจัดทำงบการเงินปี 2568 ว่าพบปัญหาและอุปสรรคสำคัญอย่างไรบ้าง ถอดบทเรียนเพื่อนำไปวางแผนการจัดทำงบการเงินปี 2569 อย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผลต่อไป ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการช่วยลดความเสี่ยงและผลกระทบอันเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความเสี่ยงนั่นเอง

บทความเดือนนี้ เราจะมาพูดคุยกันถึงรายการหนึ่งที่สำคัญบนงบการเงินที่นักบัญชีควรให้ความสนใจ นั่นคือ รายการที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ (Property Plan and Equipment) ซึ่งเป็นรายการที่มักมีมูลค่าสูง (โดยเฉพาะธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิต) หากมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นจะมีผลกระทบโดยตรงต่องบการเงิน การดำเนินงานขององค์กร หรือความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น อาทิ การบันทึกบัญชีไม่ถูกต้องตามหลักการบัญชี ความมีอยู่จริง การใช้งานที่ไม่เหมาะสม หรืออาจจะมีใช้ไม่คุ้มประโยชน์ที่ได้รับ และความเสี่ยงรุนแรงที่สุดคือโอกาสการเกิดทุจริต ดังนั้นองค์กรจึงจำเป็นต้องจัดให้มีระบบการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นดังกล่าว นักบัญชีควรมีบทบาทสำคัญโดยนำทักษะ ความรู้ ความสามารถ ความเอาใจใส่มาช่วยองค์กร นับเป็นเป็นกลไกสำคัญอย่างหนึ่งในการลดความเสี่ยง เสริมความเชื่อมั่น และสร้างความยั่งยืนให้กับองค์กรในระยะยาว

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์

ก่อนอื่นเรามาทบทวนความเข้าใจพื้นฐานของ “ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรายการด้านสินทรัพย์ ดังนั้นเรื่องแรกที่นักบัญชีต้องเข้าใจได้แก่ องค์ประกอบในการพิจารณาบันทึกรายการนั้นเป็นสินทรัพย์ มีองค์ประกอบสำคัญ 4 ข้อ ซึ่งต้องเข้าองค์ประกอบทุกข้อดังนี้

จากองค์ประกอบข้างต้นจึงเป็นพื้นฐานที่นักบัญชีต้องทำความเข้าใจเพื่อเป็นหลักแนวคิดในการปฏิบัติ กำหนดเป็นนโยบายบัญชี ออกแบบระบบการควบคุมภายในให้มีความเพียงพอเหมาะสมเพื่อลดความเสี่ยงและผลกระทบ ซึ่งเป็นหลักของการบริหารความเสี่ยง