อัปเดตกฎหมายลำดับรองภาษีส่วนเพิ่ม ตอนที่ 1

อธิบดีกรมสรรพากรกำหนดรายละเอียดรายชื่อประเทศที่มีมาตรฐานการบัญชีที่ได้รับการยอมรับภาษีเงินปันผลที่ขอคืนได้ ที่ไม่เป็นภาษีที่อยู่ในขอบข่ายของการคำนวณภาษีส่วนเพิ่ม และหลักเกณฑ์ในการพิจารณาประเทศที่ตั้งของนิติบุคคลที่มีหลายที่ตั้งและนิติบุคคลที่มีลักษณะเฉพาะ

นักบัญชีทุกท่านคงพอจะได้ทราบกันแล้วว่า ในช่วงปลายปี 2567 ได้มีการประกาศใช้พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 (“พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่มฯ”) ซึ่งกำหนดจัดเก็บภาษีจากกลุ่มบริษัทข้ามชาติ (Multinational Enterprise Group - MNE Group) ที่มีรายได้รวมต่อปีในงบการเงินรวมของบริษัทแม่สูงสุด (Ultimate Parent Entity - UPE) ตั้งแต่ 750 ล้านยูโรขึ้นไป อย่างน้อย 2 ใน 4 ของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนหน้ารอบระยะเวลาบัญชีปัจจุบันที่พิจารณาหน้าที่การเสียภาษีส่วนเพิ่ม (รอบบัญชีที่ทำการทดสอบ Tested Fiscal Year) จะอยู่ภายใต้บังคับของพระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่มฯ แต่กฎหมายฉบับนี้ก็ยังไม่มีหลักเกณฑ์และรายละเอียดที่ชัดเจนในหลาย ๆ ส่วน 

เนื่องจากภาษีส่วนเพิ่มค่อนข้างจะเป็นเรื่องใหม่และมีความซับซ้อน หากหยิบตัวบทกฎหมายมาอ่านก็จะยิ่งเพิ่มความงุนงงต่อผู้ท่านอ่านไม่น้อย ดังนั้นก่อนจะนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับกฎหมายลำดับรองที่เพิ่งจะประกาศบังคับใช้ ผู้เขียนจะขอสรุปหลักเกณฑ์และรายละเอียดเกี่ยวกับภาษีส่วนเพิ่มเพื่อทบทวนความเข้าใจของท่านผู้อ่านดังต่อไปนี้

หลักเกณฑ์การคำนวณภาษีส่วนเพิ่ม (Top-Up Tax)³

ภาษีส่วนเพิ่มจะคำนวณจากเงินได้รวมสุทธิของกลุ่มบริษัทข้ามชาติ คูณอัตราภาษีส่วนเพิ่ม โดยอัตราภาษีส่วนเพิ่มจะคำนวณจากผลต่างที่เป็นบวกของอัตราภาษีขั้นต่ำ 15%⁴ หักด้วยอัตราภาษีที่แท้จริง (Effective Tax Rate - ETR) ที่คำนวณตามหลักเกณฑ์ตามมาตรา 32 (ส่วนที่ยอมให้หักออกจากเงินได้) ของแต่ละกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติในประเทศที่จัดเก็บภาษีต่ำประเทศหนึ่ง 

พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่มฯ ได้กำหนดส่วนที่ยอมให้หักออกจากเงินได้รวมสุทธิสำหรับรอบระยะเวลา     

บัญชีหนึ่งของแต่ละกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติที่ตั้งอยู่ในประเทศหนึ่ง เป็นจำนวนเท่ากับผลรวมของจำนวนดังต่อไปนี้

1. 5% ของผลรวมค่าตอบแทนลูกจ้างของนิติบุคคลในเครือที่เสียภาษีต่ำทั้งหมดที่เป็นสมาชิกของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติเดียวกันที่ตั้งอยู่ในประเทศนั้น สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีดังกล่าวและ
2. 5% ของผลรวมมูลค่าสินทรัพย์ที่มีตัวตนของนิติบุคคลในเครือที่เสียภาษีต่ำทั้งหมดที่เป็นสมาชิกของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติเดียวกันที่ตั้งอยู่ในประเทศนั้น สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีดังกล่าว 

ซึ่งหลักเกณฑ์ดังกล่าว อธิบดีกรมสรรพากรจะประกาศกำหนดต่อไปโดยต้องสอดคล้องกับมาตรการป้องกันการกัดกร่อนฐานภาษีระหว่างประเทศ แต่การคำนวณนั้นจะไม่รวมถึงค่าตอบแทนลูกจ้างและมูลค่าสินทรัพย์ที่มีตัวตนของนิติบุคคลในเครือที่มีลักษณะเพื่อการลงทุน

ภาษีส่วนเพิ่ม : หลักเกณฑ์และข้อกำหนด

แม้พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่มฯ นี้ได้เริ่มมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 เป็นต้นไป แต่หลังจากมีการประกาศใช้จนถึงปัจจุบัน (พฤศจิกายน 2568) เพิ่งจะมีหลักเกณฑ์และข้อกำหนดต่าง ๆ ออกมากำหนดรายละเอียดเพิ่มเติมใน 3 เรื่องดังต่อไปนี้

 ³มาตรา 28 ถึงมาตรา 40 ของพระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567

 ⁴มาตรา 4 พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 “อัตราภาษีขั้นต่ำ” หมายความว่า อัตราภาษีร้อยละ 15