Q : TFRS 18 มีแนวคิดและส่งผลกระทบอย่างไร ?

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ประกาศมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 18 เรื่อง การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน (TFRS 18) ซึ่งมีผลบังคับใช้ในรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่ม ณ หรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2571 โดย TFRS 18 จะมาแทนที่มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 1 เรื่อง การนำเสนองบการเงิน (TAS 1) การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลกระทบกับทุกกิจการที่ใช้ TFRS เนื่องจาก TFRS 18 เป็นมาตรฐานฯ ที่กล่าวถึงรูปแบบและหลักการในการจัดทำงบการเงิน โดยพื้นฐานสำคัญของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้เพื่อให้งบการเงินสามารถเปรียบเทียบกันได้ดีขึ้นและให้ข้อมูลที่โปร่งใสมากยิ่งขึ้น แนวคิดหลักใหม่ที่นำเสนอใน TFRS 18 ได้แก่ 1. โครงสร้างของงบกำไรขาดทุน 2. การนำเสนอและการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับค่าใช้จ่าย 3. การเพิ่มเติมหลักการการรวบยอดและการแตกยอด และ 4. การเปิดเผยข้อมูลมาตรวัดผลการดำเนินงานที่นิยามโดยฝ่ายบริหาร (Management-defined Performance Measures : MPM) ทั้งนี้ หลักการสำคัญส่วนใหญ่ของ TAS 1 ยังคงถูกรักษาไว้หรือเปลี่ยนแปลงในระดับจำกัด ซึ่ง TFRS 18 ส่งผลเฉพาะต่อการนำเสนอและการเปิดเผยข้อมูลเท่านั้น โดยไม่ส่งผลกระทบต่อการรับรู้หรือการวัดมูลค่าของรายการในงบการเงิน

การเปลี่ยนแปลงสำคัญตาม TFRS 18

1. โครงสร้างของงบกำไรขาดทุน

1.1 หมวดหมู่ (Categories) รายการในงบกำไรขาดทุนจะถูกจัดกลุ่มเป็น 5 หมวด ได้แก่ 1. การดำเนินงาน (Operating) 2. การลงทุน (Investing) 3. การจัดหาเงินทุน (Financing) 4. ภาษีเงินได้ (Income Taxes) และ 5. การดำเนินงานที่ยกเลิก (Discontinued Operations) พร้อมทั้งมีการกำหนดคำนิยามและแนวทางในการจัดหมวดหมู่ไว้ด้วย เช่น รายได้จากเงินฝากธนาคาร เงินปันผลรับจากเงินลงทุนในบริษัทย่อย บริษัทร่วมและการร่วมค้า ให้รับรู้ในหมวดหมู่การลงทุน รายได้หรือค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการกู้ยืมจะแสดงเป็นหมวดหมู่การจัดหาเงินทุน เป็นต้น ส่วนรายการอื่น ๆ ที่ไม่ได้เข้าหมวดหมู่จะแสดงเป็นการดำเนินงาน 

นอกจากนี้ สำหรับกิจการที่มีกิจกรรมของธุรกิจหลักตามที่ระบุไว้เป็นการเฉพาะ (Specifed Main Business Activities) ได้แก่ 1) กิจการที่จัดหาเงินทุนให้กับลูกค้าเป็นกิจกรรมของธุรกิจหลัก เช่น ธนาคารและสถาบันการเงินอื่น และกิจการที่จัดหาเงินทุนให้กับลูกค้าเพื่อให้ลูกค้าสามารถซื้อสินค้าของกิจการ และ 2) กิจการที่ลงทุนในสินทรัพย์เป็นกิจกรรมของธุรกิจหลัก เช่น บริษัทที่ทำธุรกิจให้เช่าอสังหาริมทรัพย์เป็นธุรกิจหลักและบริษัทประกันภัย ในธุรกิจเหล่านี้รายได้และค่าใช้จ่ายบางรายการที่โดยปกติจัดเป็นหมวดการลงทุนหรือการจัดหาเงินทุนจะถูกรวมอยู่ในหมวดการดำเนินงาน เพื่อสะท้อนผลการดำเนินงานของธุรกิจหลักอย่างชัดเจน ยกตัวอย่างเช่น ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยซึ่งถูกจัดไว้ในหมวดการจัดหาเงินทุนในกิจการทั่วไปจะถูกรวมอยู่ในหมวดการดำเนินงานของธนาคาร เป็นต้น

1.2 ยอดรวมและยอดรวมย่อย (Totals and Subtotals) TFRS 18 มีข้อกำหนดให้กิจการต้องแสดงยอดรวมและยอดรวมย่อยในงบกำไรขาดทุนเป็นอย่างน้อย ดังนี้ 1) กำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงาน 2) กำไรหรือขาดทุนก่อนการจัดหาเงินทุนและภาษีเงินได้ และ 3) กำไรหรือขาดทุน