ขายสินค้าที่ต้องเสีย “ภาษีมูลค่าเพิ่ม”

การประกอบธุรกิจขายสินค้า หรือให้บริการ หรือนำเข้า มีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามประมวลรัษฎากร ซึ่งประมวลรัษฎากรได้ให้ความหมายของคำว่า “ขายสินค้า” กับ “การให้บริการ” ไว้ในประมวลรัษฎากรมาตรา 77/1 (8) และ (10) 

มาตรา 77/1 (8) “ขาย” หมายความว่า จำหน่าย จ่าย โอนสินค้า ไม่ว่าจะมีประโยชน์หรือค่าตอบแทนหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง

(ก) สัญญาให้เช่าซื้อสินค้า สัญญาซื้อขายผ่อนชำระที่กรรมสิทธิ์ในสินค้ายังไม่โอนไปยังผู้ซื้อเมื่อได้ส่งมอบสินค้าให้ผู้ซื้อแล้ว หรือสัญญาจะขายสินค้าที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

(ข) ส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนเพื่อขาย

(ค) ส่งสินค้าออกนอกราชอาณาจักร

(ง) นำสินค้าไปใช้ไม่ว่าประการใด ๆ เว้นแต่การนำสินค้าไปใช้เพื่อการประกอบกิจการของตนเองโดยตรงตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

(จ) มีสินค้าขาดจากรายงานสินค้าและวัตถุดิบตามมาตรา 87 (3) หรือมาตรา 87 วรรคสอง

(ฉ) มีสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินที่ผู้ประกอบการมีไว้ในการประกอบกิจการ ณ วันเลิกประกอบกิจการ แต่ไม่รวมถึงสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินดังกล่าวของผู้ประกอบการซึ่งได้ควบเข้ากันหรือได้โอนกิจการทั้งหมดให้แก่กัน ทั้งนี้ ผู้ประกอบการใหม่อันได้ควบเข้ากันหรือผู้รับโอนกิจการต้องอยู่ในบังคับที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/3

(ช) กรณีอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา 77/1 (10) “บริการ” หมายความว่า การกระทำใด ๆ อันอาจหาประโยชน์อันมีมูลค่าซึ่งมิใช่เป็นการขายสินค้า และให้หมายความรวมถึงการใช้บริการของตนเองไม่ว่าประการใด ๆ แต่ทั้งนี้ ไม่รวมถึง

(ก) การใช้บริการหรือการนำสินค้าไปใช้เพื่อประกอบกิจการของตนเองโดยตรง ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด 

(ข) การนำเงินไปหาประโยชน์โดยการฝากธนาคารหรือซื้อพันธบัตรหรือหลักทรัพย์ 

(ค) การกระทำตามที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

จะสังเกตได้ว่า “บริการ” ตามมาตรา 77/1 (10) ได้ระบุไว้ว่า การกระทำใด ๆ ที่มิใช่เป็นการขายสินค้า หลักการก็คือ ถ้าธุรกรรมที่เกิดขึ้นไม่ใช่ “การขายสินค้า” ให้ถือเป็นการให้บริการ 

ประเด็นที่ต้องพิจารณาคือ อย่างไรถือเป็นการขายสินค้า เช่น กิจการซื้อมาขายไป กิจการผลิตสินค้าออกมาขายเป็นปกติธุระ กิจการขายพร้อมติดตั้ง หรือกิจการที่รับจ้างผลิตสินค้าแต่ปกติผลิตสินค้าขายเป็นปกติธุระ ภาระภาษีระหว่าง “กิจการขายสินค้า” กับ “กิจการบริการ” ที่สำคัญสรุปได้ดังนี้