การตรวจสอบงบการเงิน เพื่อเตรียมการจัดส่งให้ผู้สอบบัญชี

เพื่อเตรียมการจัดส่งให้ผู้สอบบัญชี

สวัสดีครับเพื่อนนักบัญชี เวลาได้เดินทางมาถึงเดือนมีนาคม 2569 ซึ่งเชื่อว่าเพื่อนนักบัญชีหลายท่านคงปิดงบการเงินประจำปี 2568 เสร็จเรียบร้อย พร้อมเตรียมข้อมูลรายละเอียดเพื่อเตรียมส่งให้กับผู้สอบบัญชีเข้ามาตรวจสอบบัญชี บทความเดือนนี้เราจึงจะมาคุยกันในหัวข้อเรื่อง “การตรวจสอบงบการเงิน เพื่อเตรียมการจัดส่งให้ผู้สอบบัญชี” ซึ่งเป็นหน้าที่สำคัญของนักบัญชีที่ต้องตรวจสอบงบการเงินให้มีความถูกต้อง และจัดทำรายละเอียดข้อมูลประกอบงบการเงินให้เรียบร้อย พร้อมเตรียมจัดส่งให้กับผู้สอบบัญชีเข้ามาตรวจสอบ ให้ความเห็นออกรายงานของผู้สอบบัญชี

วัตถุประสงค์ในการจัดทำงบการเงิน

อย่างไรก็ดี ในเบื้องต้นนักบัญชีต้องทำความเข้าใจ “วัตถุประสงค์ในการจัดทำงบการเงิน” ซึ่งหมายถึง การนำข้อมูลในงบการเงินไปใช้ประโยชน์ประกอบการตัดสินใจของผู้ใช้งบการเงิน โดยผู้ใช้งบการเงินสามารถแบ่งได้ดังนี้

1. ผู้ใช้ภายในองค์กร

• เจ้าของกิจการ/ผู้ถือหุ้น : เพื่อดูผลกำไร การเติบโต การตัดสินใจขยายกิจการหรือจ่ายปันผล

• ผู้บริหาร : ใช้ข้อมูลเพื่อวางแผน ควบคุม และตัดสินใจในการดำเนินงานประจำวันและเชิงกลยุทธ์

• พนักงาน : เพื่อประเมินความมั่นคงของกิจการ ความสามารถในการจ่ายค่าตอบแทน-สวัสดิการ และความก้าวหน้าในอาชีพ

2. ผู้ใช้ภายนอกองค์กร

• นักลงทุน (ปัจจุบัน/อนาคต) : ใช้ตัดสินใจซื้อ-ขายหุ้น ลงทุนในกิจการ โดยดูจากผลตอบแทนและความเสี่ยง

• เจ้าหนี้/สถาบันการเงิน : ใช้ประเมินความสามารถในการชำระคืนเงินกู้ ดอกเบี้ย และการให้เครดิต

• ลูกค้า/ซัปพลายเออร์ : ใช้ดูความมั่นคงของกิจการเพื่อตัดสินใจว่าจะค้าขายด้วยหรือไม่

• รัฐบาล (สรรพากร) : ใช้ในการจัดเก็บภาษีและกำกับดูแลธุรกิจ

• หน่วยงานกำกับดูแลอื่นๆ : เช่น สภาวิชาชีพบัญชีหรือสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เพื่อดูแลความถูกต้องตามมาตรฐานทางวิชาชีพ

• ประชาชนทั่วไป : ใช้เพื่อวิจัย ติดตามข่าวสาร หรือประเมินผลกระทบทางเศรษฐกิจของกิจการ

ข้อมูลสำคัญในงบการเงิน

ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้งบการเงินมีดังนี้

• สภาพคล่องและความมั่งคั่ง (งบฐานะการเงิน) : สินทรัพย์หมุนเวียน หนี้สิน และหนี้สินระยะยาว บ่งบอกความมั่นคงและปัญหาทางการเงินที่อาจเกิดขึ้น

• ความสามารถในการทำกำไร (งบกำไรขาดทุน) : รายได้ ค่าใช้จ่าย และกำไรสุทธิ แสดงให้เห็นว่าธุรกิจดำเนินงานได้ดีเพียงใด

• การบริหารจัดการเงินสด (งบกระแสเงินสด) : เงินสดที่ได้มาจากกิจกรรมดำเนินงาน ลงทุน และจัดหาเงิน เพื่อดูความอยู่รอดของธุรกิจ

• หมายเหตุประกอบงบการเงิน : อธิบายนโยบายการบัญชี ขยายเนื้อหาสำคัญของตัวเลข รวมถึงความเสี่ยง ภาระผูกพันที่อาจจะเกิดขึ้น

เมื่อนักบัญชีได้เข้าใจวัตถุประสงค์ในการจัดทำงบการเงิน ประเด็นสืบเนื่องที่นักบัญชีจะต้องเข้าใจต่อมา คือ งบการเงินที่จะนำใช้ประโยชน์ได้นั้นต้องมี “ความน่าเชื่อถือ” 

“ความน่าเชื่อถือ” เท่ากับ...ข้อผิดพลาดที่ซ่อนอยู่ในงบการเงินต้องไม่ส่งผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญที่อาจจะทำให้ผู้ใช้งบการเงินเกิดความเข้าใจผิด