“ใบรับ” ตามประมวลรัษฎากร

การประกอบธุรกิจขายสินค้าหรือให้บริการ เมื่อได้มีการขายสินค้าหรือให้บริการแก่ลูกค้าแล้ว ต่อมาได้รับเงินจากลูกค้าไม่ว่าจะเป็นเงินสด หรือเช็ค หรือตั๋วเงิน ผู้รับเงินดังกล่าวจึงมีหน้าที่ต้องออก “ใบรับ” เป็นหลักฐานให้กับผู้จ่ายเงินหรือลูกค้า เพื่อเป็นหลักฐานแสดงว่าได้รับชำระหนี้หรือชำระราคาสินค้าหรือบริการเรียบร้อยแล้ว

ใบรับ

มาตรา 103 ตามประมวลรัษฎากร ได้ให้คำจำกัดความของใบรับไว้ดังต่อไปนี้

“ใบรับ” หมายความว่า

(ก) บันทึกหรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่า ได้รับ ได้รับฝาก หรือได้รับชำระเงินหรือตั๋วเงิน หรือ

(ข) บันทึกหรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่า หนี้หรือสิทธิเรียกร้องได้ชำระหรือปลดให้แล้ว บันทึกหรือหนังสือที่กล่าวนั้นจะมีลายมือชื่อของบุคคลใด ๆ หรือไม่ ไม่สำคัญ

ดังนั้นในทางธุรกิจ “ใบรับ” อาจจะเรียกว่า “ใบรับเงิน” “ใบเสร็จรับเงิน” หรือ “บิลเงินสด” ตามความหมายดังกล่าวข้างต้น ในการออกใบรับได้ถูกกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการในการออกใบรับไว้ในกรณีต่อไปนี้ ผู้ขาย ผู้ให้เช่าซื้อ ผู้รับเงิน หรือผู้รับชำระราคาต้องออกใบรับให้แก่ผู้ซื้อ ผู้เช่าซื้อ ผู้จ่ายเงิน หรือผู้ชำระราคา ในทันทีทุกคราวที่รับเงินหรือรับชำระราคา ไม่ว่าจะมีการเรียกร้องให้ออกใบรับหรือไม่ก็ตาม

เงื่อนไขในการออกใบรับ

(1) การรับเงินหรือรับชำระราคาจากการขายสินค้าหรือการให้บริการของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และการรับเงินหรือรับชำระราคาจากการกระทำกิจการของผู้ประกอบกิจการที่จดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ได้รับชำระแต่ละครั้งเกินจำนวนเงินตามที่อธิบดีกำหนด แต่อธิบดีจะกำหนดเกิน 1,000 บาทไม่ได้

(2) การรับเงินหรือรับชำระราคาในกรณีอื่น ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ได้รับชำระแต่ละครั้งเกินจำนวนเงินตามที่อธิบดีกำหนด แต่อธิบดีจะกำหนดเกิน 10,000 บาทไม่ได้

(3) ถ้าการรับเงินหรือรับชำระราคาในกรณีเดียวกัน มีจำนวนเกินกว่าที่อธิบดีกำหนดตาม (1) หรือ (2) แต่มีเงื่อนไขให้รับเงินหรือรับชำระราคาในภายหลังเป็นหลายงวด ให้ออกใบรับทุกคราวในทันทีที่รับเงินหรือรับชำระราคานั้น

(4) ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มซึ่งได้ออกใบกำกับภาษีที่มีข้อความแสดงว่าได้รับเงินหรือรับชำระราคาแล้ว จะถือเอาใบกำกับภาษีนั้นเป็นใบรับที่ต้องออกก็ได้ ไม่ใช้บังคับแก่การจำหน่ายแสตมป์อากรหรือแสตมป์อื่นของรัฐบาลที่ยังมิได้ใช้

ข้อสังเกต

การออกใบรับตามประมวลรัษฎากร มาตรา 105 นั้น ไม่ได้กำหนดว่าจะต้องมีลายเซ็นของผู้รับเงินหรือไม่ก็ได้ หากพิสูจน์ว่าได้รับแล้วก็ถือเป็นใบรับเงินตามประมวลรัษฎากร รวมถึงใบกำกับภาษีจะมีลายเซ็นหรือไม่ก็ได้ แต่ตามหลักการบัญชีกำหนดให้มีหลักฐานแสดงการรับเงินของกิจการโดยต้องมีลายเซ็นของผู้รับเงินบนเอกสารด้วย