ผู้ประกันตนต้องวางแผนการรับเงินชราภาพอย่างไร? เพื่อไม่ให้เสียสิทธิ

ตามกฎหมายประกันสังคม ลูกจ้างทุกคนที่ทำงานในสถานประกอบการ หรือทำงานให้กับนายจ้าง ต้องเป็นผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมทั้งสิ้น (มาตรา 34) หากนายจ้างไม่ขึ้นทะเบียนให้ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน หรือขึ้นทะเบียนให้ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตนแล้ว แต่ไม่จ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมทั้งส่วนของนายจ้างและ/หรือส่วนของผู้ประกันตน ถือว่านายจ้างฝ่าฝืนกฎหมาย ต้องมีความผิดทางอาญาและทางแพ่ง จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 96) และต้องจ่ายเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 2 ของเงินสมทบที่ค้างชำระ (มาตรา 49) ส่วนลูกจ้างซึ่งเป็นผู้ประกันตนนั้น มีสิทธิได้รับความคุ้มครองในกรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตรและชราภาพ และว่างงาน (มาตรา 47) ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดไว้

“ผู้มีสิทธิได้รับเงินชราภาพ” หมายถึง การรับเงินบำเหน็จหรือเงินบำนาญ ผู้ประกันตนต้องมีอายุ 55 ปีบริบูรณ์ และความเป็นผู้ประกันตนต้องสิ้นสุดลง (ครบองค์ประกอบทั้ง 2 ประการ)

ด้วยเหตุนี้ ถึงแม้ว่าความเป็นผู้ประกันตนจะสิ้นสุดลงเพราะลาออกจากงาน หรือนายจ้างเลิกจ้าง หากผู้ประกันตนมีอายุไม่ครบ 55 ปีบริบูรณ์ ถือว่ายังไม่เป็นผู้มีสิทธิได้รับเงินชราภาพ หรือผู้ประกันตนมีอายุ 55 ปีบริบูรณ์ แต่ความเป็นผู้ประกันตนยังไม่สิ้นสุดลง ถือว่ายังไม่เป็นผู้มีสิทธิได้รับเงินชราภาพ เว้นแต่ กรณีผู้ประกันตนถึงแก่ความตายไม่ว่าเวลาใด ทายาทมีสิทธิขอรับเงินชราภาพได้โดยไม่ต้องรอระยะเวลา 55 ปี

โดยผู้ประกันตนหรือทายาทผู้มีสิทธิต้องยื่นคำขอรับเงินชราภาพภายใน 2 ปี นับแต่วันที่มีสิทธิ และสำนักงานประกันสังคมจะจ่ายเงินชราภาพให้ผู้ประกันตนในเดือนถัดจากเดือนที่มีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ หรือถึงแก่ความตาย

กรณีที่ผู้ประกันตนถึงแก่ความตายในระหว่างที่ยังไม่เกิดสิทธิรับเงินชราภาพ (ตายก่อนอายุ 55 ปี) หรือถึงแก่ความตายภายใน 60 เดือน นับแต่เดือนที่มีสิทธิได้รับเงินบำนาญชราภาพ “ทายาท” มีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จชราภาพ โดยจำนวนเงินบำเหน็จที่ได้รับจะแตกต่างกัน กล่าวคือ

กรณีที่ 1 ถ้าผู้ประกันตนถึงแก่ความตายในระหว่างที่ยังไม่ได้สิทธิรับเงินชราภาพ เช่น ตายก่อนอายุ 55ปี หรือตายในเวลาใดเวลาหนึ่งที่ยังไม่ได้รับเงินชราภาพ ทายาทจะได้รับเงินบำเหน็จ โดยคำนวณดังนี้

ถ้าผู้ประกันตนตายในขณะที่จ่ายเงินสมทบตั้งแต่ 1-11 เดือน ทายาทได้รับเงินบำเหน็จโดยคำนวณจากเงินสมทบที่ผู้ประกันตนจ่ายสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม ในกรณีสงเคราะห์บุตรและชราภาพ ตั้งแต่เดือนที่ 1 ถึงเดือนที่ 11