อัปเดตกฎหมายลำดับรองภาษีส่วนเพิ่ม ตอนที่ 10

จากบทความตอนที่แล้วผู้เขียนได้กล่าวถึงหลักเกณฑ์การพิจารณาจำนวนลูกจ้างและมูลค่าสินทรัพย์ที่มีตัวตนในการคำนวณภาษีส่วนเพิ่ม ต่อมาได้มีการออกประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีส่วนเพิ่มเพิ่มเติมอีก 2 ฉบับ ซึ่งในบทความฉบับนี้จะนำเสนอในประเด็นนิติบุคคลที่ไม่ต้องนำเงินได้มารวมเป็นฐานในการคำนวณภาษีส่วนเพิ่ม และแนวทางพิจารณาภาษีส่วนเพิ่มสำหรับนิติบุคคลที่มีลักษณะเฉพาะ

ภาษีส่วนเพิ่ม : หลักเกณฑ์และข้อกำหนด

ดังที่ได้ทราบกันดีแล้วว่า นิติบุคคลในเครือของบริษัทข้ามชาติที่เสียภาษีต่ำต้องนำรายได้มารวมคำนวณตามหลักเกณฑ์ของพระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่มและเสียภาษีต่อกรมสรรพากร อย่างไรก็ดี มาตรา 27 ของพระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 ได้กำหนดให้อธิบดีกรมสรรพากรมีอำนาจออกประกาศกำหนดลักษณะของนิติบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคลในเครือ และถ้าหากเข้าข่ายเป็นนิติบุคคลตามข้อกำหนดเหล่านี้ก็จะไม่ต้องนำเงินได้มารวมเป็นฐานในการคำนวณภาษีส่วนเพิ่ม ซึ่งสาระสำคัญของประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีส่วนเพิ่ม (ฉบับที่ 7) ได้กำหนด “นิติบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคลในเครือ” เพื่อวัตถุประสงค์ด้านภาษีส่วนเพิ่มเป็น 7 กลุ่มหลัก ดังนี้

1. หน่วยงานของรัฐ ต้องเป็นหน่วยงานที่รัฐเป็นเจ้าของหรือควบคุมทั้งหมด มีวัตถุประสงค์ในการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ของรัฐ ไม่แสวงหากำไร รายงานผลต่อรัฐ และทรัพย์สินสุดท้ายต้องตกเป็นของรัฐ

2. องค์การระหว่างประเทศ ต้องเป็นองค์กรที่มีรัฐเป็นสมาชิกหลัก มีข้อตกลงระหว่างประเทศรองรับและรายได้ไม่ตกแก่บุคคลเอกชน

3. องค์การไม่แสวงหากำไร จัดตั้งในประเทศที่นิติบุคคลนั้นมีถิ่นที่อยู่เพื่อสาธารณประโยชน์ เช่น ศาสนา การกุศล วิชาการ ฯลฯ กำไรเกือบทั้งหมดจากกิจกรรมเพื่อประโยชน์สาธารณะได้รับยกเว้นภาษีในประเทศนั้น และต้องไม่มีการแบ่งผลกำไรให้เอกชน มีกฎหมาย/ข้อบังคับควบคุมให้ไม่ดำเนินการนอกขอบวัตถุประสงค์ และเมื่อเลิกกิจการทรัพย์สินต้องส่งต่อให้รัฐหรือองค์กรสาธารณกุศลอื่น

4. กองทุนบำนาญ จัดตั้งและดำเนินการในประเทศหนึ่งเพื่อบริหารให้สวัสดิการหรือผลประโยชน์เสริมหลังเกษียณ อยู่ภายใต้การกำกับของรัฐหรือมีระบบคุ้มครองผลประโยชน์ตามกฎหมาย

5. นิติบุคคลผู้ให้บริการบำนาญ จัดตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนหรือบริหารการลงทุนให้กับกองทุนบำนาญเพื่อสนับสนุนต่อกิจกรรมที่ถูกกำกับดูแลตามกฎหมายที่ควบคุมกองทุนบำนาญ

6. กองทุนเพื่อการลงทุน เป็นกองทุนที่ถูกออกแบบมาเพื่อรวมทรัพย์สินจากนักลงทุนหลายราย เพื่อลงทุนตามนโยบายที่กำหนด สามารถที่จะลดต้นทุนการลงทุน การรับบริการค้นคว้าและวิจัยและการวิเคราะห์ข้อมูลได้ หรือสามารถที่จะกระจายความเสี่ยงในการลงทุนได้และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมาย บริหารจัดการโดยนักบริหารจัดการกองทุนเพื่อการลงทุนในนามของนักลงทุน

7. เครื่องมือเพื่อการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ มีผู้ลงทุนถือครองส่วนได้เสียในความเป็นเจ้าของจำนวนมาก ถือครองอสังหาริมทรัพย์หรือสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้อง และอยู่ภายใต้ระบบภาษีที่จัดเก็บในประเทศที่นิติบุคคลนั้นจัดตั้งเพียงครั้งเดียว (Single-level Taxation) โดยต้องเสียภาษีภายในหนึ่งปี นับตั้งแต่วันที่กำไรของนิติบุคคลนั้นเกิดขึ้น เว้นแต่กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศจะได้กำหนดไว้เป็นอื่นในมาตรการป้องกันการกัดกร่อนฐานภาษีระหว่างประเทศ

โปรดดูข้อกำหนดและเงื่อนไขโดยละเอียดในประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีส่วนเพิ่ม (ฉบับที่ 7)ฯ หากนิติบุคคลในเครือใดที่ไม่มีลักษณะเป็น “นิติบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคลในเครือ” ตามหลักเกณฑ์ที่ประกาศอธิบดีฯ (ฉบับที่ 7) ดังกล่าวแล้ว ก็อาจจะอยู่ในบังคับต้องเสียภาษีส่วนเพิ่มภายใต้หลักเกณฑ์การคำนวณกำไร (GloBE Income) เพื่อนำไปสู่การคำนวณภาษีส่วนเพิ่มต่อไป