การคุกคามทางเพศ ตามประมวลกฎหมายอาญาฉบับแก้ไขใหม่ และการคุกคามทางเพศ ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน

เมื่อปลายเดือนธันวาคม 2568 ประเทศไทยได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2568 เป็นต้นมา กฎหมายฉบับนี้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาในความผิด 2 เรื่องสำคัญ เรื่องแรก เกี่ยวกับความผิดฐานกระทำชำเรา เรื่องที่สอง ความผิดเกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ ในส่วนของการคุกคามทางเพศ กฎหมายคุ้มครองแรงงานก็มีบทบัญญัติให้คุ้มครองลูกจ้างไว้เช่นกัน บทความนี้จะได้อธิบายการคุ้มครองผู้ถูกกระทำหรือผู้เสียหาย ทั้งในทางอาญาและในทางคุ้มครองแรงงาน เพื่อประโยชน์ในด้านความรับรู้เข้าใจ สามารถนำไปปรับใช้เมื่อมีการคุกคามทางเพศเกิดขึ้นในสถานประกอบกิจการ

การคุ้มครองทางอาญา

สำหรับความผิดฐานกระทำชำเรา กฎหมายอาญาฉบับใหม่แก้ไขนิยามแตกต่างไปจากเดิม คำว่า “กระทำชำเรา” เดิมก่อนแก้ไขมีหมายความว่า “กระทำเพื่อสนองความใคร่ของผู้กระทำ โดยการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น” แต่ตามกฎหมายที่แก้ไขใหม่ให้คำนิยามคำว่า “กระทำชำเรา” มีความหมายว่า “กระทำเพื่อสนองความใคร่ของผู้กระทำ โดยการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น หรือการใช้อวัยวะอื่นของผู้กระทำหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศ หรือทวารหนักของผู้อื่น หรือการให้ผู้อื่นกระทำกับผู้กระทำในลักษณะเดียวกัน แต่การให้ผู้อื่นกระทำการดังกล่าวนั้นไม่รวมถึงกรณีที่ผู้อื่นใช้อวัยวะอื่นหรือวัตถุล่วงล้ำอวัยวะเพศ หรือทวารหนักของผู้กระทำ ทั้งนี้ อวัยวะเพศให้หมายความรวมถึงอวัยวะเพศจากการผ่าตัด”การแก้ไขนิยามดังกล่าวมีผลขยายความจากเดิม การกระทำชำเราต้องเป็นการใช้อวัยวะเพศของผู้กระทำผิดล่วงล้ำอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่น การใช้สิ่งของอย่างอื่นที่ไม่ใช่อวัยวะเพศ เช่น นิ้วมือ ลิ้น อวัยวะเพศเทียม พืช ผัก ผลไม้ ฯลฯ สอดใส่เข้าไปในเป็นการใช้อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือช่องปากของผู้เสียหาย ไม่ถือว่าเป็นการกระทำชำเราตามกฎหมายเดิม แต่ตามกฎหมายอาญาที่มีการแก้ไขใหม่ได้ขยายความให้ครอบคลุมถึงการใช้ “อวัยวะอื่น” ของร่างกาย เช่น นิ้วมือ นิ้วเท้า ลิ้น หรือ “วัตถุอื่น” เช่น อวัยวะเพศเทียม พืช ผัก ผลไม้ ล่วงล้ำเข้าไปในอวัยวะเพศ หรือทวารหนัก หรือช่องปากของผู้อื่นอีกด้วย นอกจากนี้ ยังระบุชัดเจนว่า “อวัยวะเพศ” ให้รวมถึงอวัยวะเพศจากการผ่าตัดแปลงเพศ ดังนั้น ผู้กระทำความผิด กฎหมายไม่ได้จำกัดว่าผู้กระทำผิดต้องเป็นเพศชายและผู้ถูกกระทำจะต้องเป็นเพศหญิงเท่านั้น เพศชาย เพศหญิงตามธรรมชาติ รวมทั้งพวกที่แปลงเพศ มีเพศสภาพเป็นหญิงหรือเป็นชาย ก็อาจเป็นผู้กระทำความผิดและเป็นผู้ถูกกระทำตามนิยามใหม่นี้ได้ เพราะกฎหมายไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ชายกระทำต่อผู้หญิงตามเพศที่แท้จริงเท่านั้น ผู้ชายกระทำต่อผู้หญิง ผู้หญิงกระทำต่อผู้หญิง ก็ถือเป็นการกระทำชำเราแล้ว ที่สำคัญการกระทำชำเราดังกล่าวผู้กระทำผิดต้อง