HR Society Magazine

สวัสดีท่านสมาชิกทุกท่าน เนื่องจากผู้เขียนทราบข่าวสหภาพแรงงานลูกจ้างยื่นข้อเรียกร้องเกี่ยวกับการจ่ายโบนัสของบริษัทปรับอากาศแห่งหนึ่ง ผู้เขียนจึงเห็นว่าคณะกรรมการหนึ่งที่สำคัญในการป้องกันมิให้เกิดความไม่เข้าใจที่คลาดเคลื่อน และสามารถหาทางปรองดองระงับข้อขัดแย้งในบริษัทได้ก่อนเหตุจะบานปลาย ผู้เขียนจึงขอกล่าวถึง “คณะกรรมการลูกจ้าง”

เมื่อปลายเดือนธันวาคม 2568 ประเทศไทยได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2568 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2568 เป็นต้นมา กฎหมายฉบับนี้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญาในความผิด 2 เรื่องสำคัญ เรื่องแรก เกี่ยวกับความผิดฐานกระทำชำเรา เรื่องที่สอง ความผิดเกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ ในส่วนของการคุกคามทางเพศ กฎหมายคุ้มครองแรงงานก็มีบทบัญญัติให้คุ้มครองลูกจ้างไว้เช่นกัน บทความนี้จะได้อธิบายการคุ้มครองผู้ถูกกระทำหรือผู้เสียหาย ทั้งในทางอาญาและในทางคุ้มครองแรงงาน เพื่อประโยชน์ในด้านความรับรู้เข้าใจ สามารถนำไปปรับใช้เมื่อมีการคุกคามทางเพศเกิดขึ้นในสถานประกอบกิจการ

ต่อเนื่องจากฉบับที่แล้ว (ตอนที่ 1/2) เกี่ยวกับกรณีที่บริษัท ด. (ตามข่าว) มีหนังสือลงวันที่ 4 ธันวาคม 2568 เรื่อง “แจ้งปิดงานงดจ้าง” ถึงสหภาพแรงงานฯ และพนักงานประนอมข้อพิพาทแรงงานจังหวัดชลบุรี อ้างถึง (1) ข้อเรียกร้อง บริษัท ด. ฉบับลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2568 (2) ข้อเรียกร้องสหภาพแรงงานฯ ฉบับลงวันที่ 15 กันยายน 2568 (3) หนังสือแจ้งข้อพิพาทแรงงาน ฉบับลงวันที่ 19 พฤศจิกายน 2568

เริ่มต้นปีพุทธศักราช 2569 ผู้ประกันตนมาตรา 33 หลายคนตัดสินใจออกจากงานด้วยเหตุผลต่างๆ บางคนสิ้นสุดสัญญาจ้าง เกษียณอายุตามข้อกำหนดของสถานประกอบการ ถูกเลิกจ้าง หรือตัดสินใจเข้าร่วมโครงการของนายจ้างที่ต้องการจะลดจำนวนลูกจ้างในสถานประกอบการ เช่น โครงการ “จำใจจาก” หรือ “สมัครใจลาออก” หรือโครงการ “เกษียณก่อน เกษมสุข” ขึ้นอยู่กับว่าแต่ละสถานประกอบการจะตั้งชื่อโครงการนั้นอย่างไร ซึ่งหากลูกจ้างเข้าร่วมโครงการทั้งหลายเหล่านั้น ย่อมทำให้ความเป็นลูกจ้างสิ้นสุดลงและมีผลทำให้ความเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 สิ้นสุดลงด้วย และถือเป็นผู้ “ว่างงาน” ตามความหมายในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533

สำหรับผู้ที่เป็นมนุษย์เงินเดือนที่ต้องการเพิ่มความมั่งคั่งให้กับตัวเอง สิ่งจำเป็น คือ ต้องนำรายได้บางส่วนแบ่งไปลงทุนเพื่อที่จะเพิ่มมูลค่าของเงินให้สามารถเอาชนะเงินเฟ้อ รวมถึงใช้เพื่อการเกษียณในอนาคต โดยสามารถเลือกได้ว่าจะใช้วิธีการลงทุนแบบ Active หรือ Passive Income

กลางปี 2023 เมื่อภาพยนตร์แอนิเมชันซูเปอร์ฮีโร่เรื่อง Spider-Man : Across the Spider-Verse จากค่าย Marvel Comics ออกฉาย ได้นำเสนอเรื่องราวของไมล์ส โมราเลส (Miles Morales) หนุ่มวัยรุ่นจาก Brooklyn ผู้ได้รับพลังแมงมุมและเติบโตขึ้นพร้อมกับความรู้สึกว่า “ไม่มีใครเข้าใจตัวตนที่แท้จริงของเขา” ภาพของไมล์สเหมือนกับเด็กรุ่น Gen Z ที่เติบโตมากับโลกดิจิทัลอันเต็มไปด้วยตัวเลือกนับไม่ถ้วน และถูกคาดหวังให้ประสบความสำเร็จในทุกด้าน แต่กลับรู้สึกว่าไม่มีใครเข้าใจพวกเขาอย่างแท้จริง

เข้าสู่ “เดือนแห่งความรัก พ่วงด้วยตรุษจีนในเดือนกุมภาพันธ์” และเป็นปีนักษัตรมะเมีย (ม้าไฟ) ดังนั้น คนที่เป็นหัวหน้างาน หัวหน้าคน ก็ย่อมต้อง “ขี่ม้ากุมบังเหียน” ขับเคลื่อนภารกิจงาน ขจัดปัญหาคน! โดยเฉพาะ “18 ประเภทคนที่เป็นปัญหาในที่ทำงาน (18 So Bad People in the office)” ประกอบด้วย

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โครงสร้างกำลังแรงงานของประเทศไทยเริ่มเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน กลุ่มคนทำงานรุ่นใหม่โดยเฉพาะ “Gen Z” ได้ทยอยเข้าสู่ตลาดแรงงานในทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรเอกชน จากเดิมที่เคยเป็นเพียงพนักงานกลุ่มเล็กๆ ที่เพิ่งเริ่มต้นทำงาน พบว่าคนกลุ่มนี้กำลังจะกลายเป็นสัดส่วนสำคัญของบุคลากรในองค์กร และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในอนาคตอันใกล้ ดังนั้น การทำความเข้าใจและเตรียมความพร้อมในการทำงานร่วมกับ Gen Z จึงไม่ใช่ “ตัวเลือก” อีกต่อไป หากแต่เป็น “ความจำเป็น” ทางยุทธศาสตร์ด้านทรัพยากรมนุษย์ของทุกองค์กร

การวิเคราะห์อัตรากำลังด้วยภาระงาน หรือไม่ว่าจะด้วยเทคนิควิธีการใด ท้ายที่สุดแล้วก็จะมีการเปรียบเทียบช่องว่างกำลังคน (Workforce Gap Analysis) โดยทำการเปรียบเทียบอัตรากำลังจากที่คำนวณได้ ซึ่งก็จะเป็นอัตรากำลังเชิงปริมาณ ที่นิยมเรียกว่า “Calculated Headcount” จากนั้นก็นำไปเทียบกับ Workforce Supply หรืออัตรากำลังคนที่มีอยู่ เพียงแต่อัตรากำลังคนที่มีอยู่นั้นมันมี 2 ลักษณะ คือ (1) อัตรากำลังเชิงปริมาณ หมายถึง ตัวคนเป็นๆ ที่ทำงานอยู่ กับ (2) อัตรากำลังคนเชิงคุณภาพ หมายถึง ความรู้ ทักษะความสามารถของคนที่ทำงาน ซึ่งแน่นอนว่าหากคุณภาพของคนทำงานสูง เมื่อทำงานก็อาจจะได้ภาระงานมากกว่าคนที่ความรู้ ทักษะความสามารถต่ำเป็นแน่แท้

สวัสดีครับทุกท่าน บทความตอนที่แล้วเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับกรอบความคิดเพื่อความอยู่รอด สำหรับในตอนนี้มาเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับวิถีที่เข้าถึงแก่นแท้ของชีวิต และศิลปะการปกครองของผู้นำกัน

การรณรงค์ต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันเป็นเรื่องสำคัญและมีผลกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของทุกประเทศ นานาชาติได้จัดตั้งองค์การระดับโลกลดหลั่นลงมาระดับภูมิภาคและระดับชาติ เพื่อป้องกัน ปราบปราม และเปิดโปงการทุจริตคอร์รัปชันมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน โดยภาพรวม มีกระบวนการและวิธีการที่คล้ายๆ กัน ได้แก่ การส่งเสริมกระบวนการยุติธรรมที่มีอิสระ คุณธรรมในการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ความโปร่งใสในระบบศาล และการตรวจสอบโดยภาคประชาสังคม

ช่วงนี้ผมได้รับคำถามจากผู้บริหารและพี่ๆ HR หลายท่าน เกี่ยวกับน้องใหม่ไฟแรงประจำออฟฟิศอย่าง Gen Z (คนที่เกิดช่วงปี 1997-2012) ค่อนข้างบ่อย คำถามยอดฮิต คือ “อาจารย์ครับ/คะ ทำไมให้เงินเดือนก็ดี สวัสดิการก็มี แต่ทำไมเขาถึงยังลาออก?” หรือ “เราจะจัดแพ็กเกจค่าตอบแทนอย่างไร ถึงจะดึงดูดใจเด็กรุ่นนี้ได้อยู่หมัด?”

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระผู้ทรงเป็นแม่และครูแห่งแผ่นดิน ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญานามอย่างไม่เป็นทางการจากพสกนิกรไทยว่า “แม่ของแผ่นดิน” ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่เคียงข้างพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ตลอดพระชนม์ชีพ เพื่อความอยู่ดีมีสุขของพสกนิกรใต้ร่มพระบารมี

การบริหารจัดการองค์กรตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จะมีการดำเนินงานทั้งในส่วนภาคธุรกิจกับภาคอุตสาหกรรม “ผู้บริหารองค์กร” (ผู้นำ) จึงมีความจำเป็นที่จะต้องใช้เครื่องมือในการบริหารจัดการองค์กร นั่นก็คือ “คน” (บุคลากร) ที่เข้ามาร่วมปฏิบัติงานด้วยกัน มีความหลากหลายในแง่มุมชีวิตและอุปนิสัยที่มีความแตกต่างหลายแบบ (Lifestyle) หลายประเภท (ชาย-หญิง-LGBTQ) และหลากหลายภูมิหลังของครอบครัว “คน” ที่รับเข้ามาเพื่อปฏิบัติงานด้วยกัน

ฉบับก่อนหน้านี้ได้ชี้ให้เห็นว่า ความไว้วางใจ กลายเป็นทรัพยากรเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญกว่าเงินเดือนหรือสวัสดิการใดๆ และทำให้บทบาทของ HR ต้องยกระดับขึ้นสู่การเป็น Chief Trust Officer ดูแลเสถียรภาพทางใจของพนักงานอย่างเป็นระบบ แต่เมื่อองค์กรต่างตระหนักถึงความสำคัญของความไว้วางใจ คำถามใหม่จึงเกิดขึ้นทันทีว่า ในโลกที่ข้อมูลเคลื่อนที่เร็วกว่าเดิมหลายเท่า และพนักงานตั้งความคาดหวังสูงขึ้นเรื่อยๆ องค์กรจะรักษาและต่อยอดความไว้วางใจได้อย่างไรในสภาพแวดล้อมที่มนุษย์เพียงลำพังไม่อาจจัดการได้ทัน?