ลูกจ้างจำใจจาก สมัครใจลาออก ถูกเลิกจ้าง ลาออกจากงาน อย่าลืมขอรับเงินทดแทนการว่างงาน

เริ่มต้นปีพุทธศักราช 2569 ผู้ประกันตนมาตรา 33 หลายคนตัดสินใจออกจากงานด้วยเหตุผลต่างๆ บางคนสิ้นสุดสัญญาจ้าง เกษียณอายุตามข้อกำหนดของสถานประกอบการ ถูกเลิกจ้าง หรือตัดสินใจเข้าร่วมโครงการของนายจ้างที่ต้องการจะลดจำนวนลูกจ้างในสถานประกอบการ เช่น โครงการ “จำใจจาก” หรือ “สมัครใจลาออก” หรือโครงการ “เกษียณก่อน เกษมสุข” ขึ้นอยู่กับว่าแต่ละสถานประกอบการจะตั้งชื่อโครงการนั้นอย่างไร ซึ่งหากลูกจ้างเข้าร่วมโครงการทั้งหลายเหล่านั้น ย่อมทำให้ความเป็นลูกจ้างสิ้นสุดลงและมีผลทำให้ความเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 สิ้นสุดลงด้วย และถือเป็นผู้ “ว่างงาน” ตามความหมายในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533

โดยกฎหมายประกันสังคม กำหนดประโยชน์ทดแทนให้กับผู้ประกันตนมาตรา 33 ที่ว่างงานไว้ 3 ลักษณะ คือ

(1) ว่างงานเพราะถูกเลิกจ้าง จะได้รับเงินทดแทนการว่างงานเป็นเวลา 180 วัน 

(2) ว่างงานเพราะลาออก หรือสิ้นสุดสัญญาจ้าง จะได้รับเงินทดแทนการว่างงานเป็นเวลา 90 วัน

(3) ว่างงานเพราะเหตุสุดวิสัย หรือนายจ้างไม่ให้ทำงานเนื่องจากมีเหตุสุดวิสัย ทำให้ไม่สามารถประกอบกิจการได้ตามปกติ ผู้ว่างงานจะได้รับเงินทดแทนการว่างงานตามเวลาที่กำหนดในกฎกระทรวง

สำหรับโครงการสมัครใจลาออก หรือเกษียณอายุก่อนครบกำหนด ถือเป็นการเลิกจ้างหรือไม่? และจะได้รับเงินทดแทนการว่างงานในลักษณะใด? 

คณะกรรมการกฤษฎีกามีความเห็นไว้ในเรื่องเสร็จที่ 940/2555 ว่า โครงการดังกล่าวมีลักษณะเป็นการทำข้อตกลงร่วมกันระหว่างนายจ้างและลูกจ้างที่จะระงับความผูกพันตามสัญญาจ้างด้วยความสมัครใจทั้งสองฝ่าย ซึ่งมีผลทำให้สัญญาจ้างสิ้นสุด โดยนายจ้างได้รับประโยชน์เป็นการลดจำนวนลูกจ้างและลูกจ้างได้รับผลประโยชน์ตอบแทนต่างๆ ตามที่นายจ้างเสนอให้ กรณีนี้จึงไม่อาจนำความหมายของการเลิกจ้างตามมาตรา 118 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาใช้กับกรณีดังกล่าวได้ เนื่องจากไม่ใช่เป็นการใช้อำนาจของนายจ้างแต่เพียงฝ่ายเดียวในการบอกเลิกสัญญาจ้าง รวมทั้งมิใช่กรณีลูกจ้างเป็นฝ่ายลาออก หรือเป็นการสิ้นสุดสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างไว้แน่นอน และเลิกจ้างตามกำหนดระยะเวลานั้น แต่เป็นกรณีที่ไม่มีบทกฎหมายบัญญัติไว้โดยตรงหรือชัดแจ้ง จึงต้อง