ความรู้พื้นฐานด้านบัญชี ภาษี กฎหมาย สำหรับเจ้าของธุรกิจ (ตอนที่ 14)

ตอนนี้จะขึ้นเนื้อหาใหม่ของภาษีที่เกี่ยวข้องสำหรับเจ้าของธุรกิจ คือ “ภาษีหัก ณ ที่จ่าย” ซึ่งถ้าจะอธิบายง่าย ๆ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีเงินได้ที่ผู้จ่ายเงินมีหน้าที่หักไว้ล่วงหน้าจากเงินที่ต้องจ่ายให้ผู้รับ แล้วนำส่งให้กรมสรรพากรแทนผู้รับเงินตามที่กฎหมายกำหนด หรือจะสรุปให้ง่ายขึ้นก็คือ “ผู้จ่ายเงิน = คนหักภาษี” “ผู้รับเงิน = คนถูกหักภาษี”

โดยหลักการสำคัญพื้นฐานภาษีหัก ณ ที่จ่าย เป็นการเก็บภาษีล่วงหน้า ไม่ใช่ภาษีขั้นสุดท้าย โดยผู้รับเงินสามารถนำภาษีที่ถูกหักไปเครดิตหรือขอคืนตอนยื่นแบบภาษีประจำปีซึ่งใช้กับทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ที่สำคัญภาษีหัก ณ ที่จ่าย ไม่ใช่เพียงการคำนวณตัวเลข แต่เป็นหน้าที่ตามกฎหมาย ซึ่งหากไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติไม่ถูกต้องก็อาจจะก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านภาษี ต้องเสียเบี้ยปรับและเงินเพิ่มในอนาคต ดังนั้นเราจะมาร้อยเรียงประเด็นที่สำคัญเพื่อเจ้าของธุรกิจได้มีความเข้าใจ ระมัดระวังได้ดียิ่งขึ้น

ประเด็นที่ 1 : ผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย คือใคร

ผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย หมายถึง บุคคลธรรมดา นิติบุคคล หน่วยงานของรัฐ ที่เป็นผู้จ่ายเงินให้แก่ผู้รับเงินตามกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ต้องหักภาษีไว้ก่อนจ่าย อย่างที่ได้กล่าวไว้ว่า ใครเป็นคนจ่ายเงิน คนนั้นมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย

ประเด็นที่ 2 : ผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย ต้องปฏิบัติอย่างไร

ผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย ควรพิจารณาขั้นตอนการปฏิบัติที่สำคัญดังนี้

• ตรวจสอบประเภทเงินได้ที่จ่ายว่าเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือไม่ ตัวอย่างประเภทเงินได้ที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ที่เกิดขึ้นบ่อย ได้แก่ เงินเดือน, ค่าจ้างทำของ, ค่าเช่า, ค่าโฆษณา, ค่าบริการที่ปรึกษา

• ตรวจสอบอัตราภาษีที่ต้องหักนำส่งให้ถูกต้องตามกฎหมาย ตัวอย่างเช่น บริษัทมีการจ่ายเงินเดือนให้กับพนักงาน ดังนั้นบริษัทมีหน้าที่ในการคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย ตามอัตราก้าวหน้า และนำส่งตามแบบ ภ.ง.ด.1

• หักภาษี ณ วันที่จ่ายเงิน/วันที่ในเช็ค

• ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ที่เรียกว่า แบบหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย หรือ 50 ทวิ

• นำส่งภาษีภายในกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนด (นำส่งแบบ ภ.ง.ด.1, แบบ ภ.ง.ด.3 กรณีผู้รับเงินเป็นผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และแบบ ภ.ง.ด.53 กรณีผู้รับเงินเป็นผู้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ภายใน 7 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน)

• จัดเก็บเอกสารหลักฐานให้เป็นระเบียบเพื่อรองรับการถูกตรวจสอบในอนาคต

ประเด็นที่ 3 : ผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย จ่ายเงินได้ประเภทใดบ้าง และต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย อัตราใด

ตารางสรุปการหักภาษี ณ ที่จ่าย (Withholding Tax – WHT) ที่สำคัญซึ่งเจ้าของธุรกิจควรทราบ

ประเภทการจ่ายเงิน	ผู้รับเงิน	อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย	แบบที่ใช้ยื่น	กฎหมายอ้างอิงที่สำคัญ
เงินเดือน/ค่าจ้างประจำ	บุคคลธรรมดา	อัตราก้าวหน้า	ภ.ง.ด.1	• มาตรา 3 เตรส • ประกาศกรมสรรพากร เรื่อง การหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามมาตรา 3 เตรส แห่งประมวลรัษฎากร • มาตรา 40 • มาตรา 50 • คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 เรื่อง สั่งให้ผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากร มีหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย (ควรศึกษาประกอบเพิ่มเติม)
ค่าจ้างทำของ	บุคคลธรรมดา	3%	ภ.ง.ด.3
ค่าเช่า	บุคคลธรรมดา	5%	ภ.ง.ด.3
ค่าบริการทั่วไป	บุคคลธรรมดา	3%	ภ.ง.ด.3
ค่าบริการ	นิติบุคคล	3%	ภ.ง.ด.53
ค่าที่ปรึกษา	นิติบุคคล	3%	ภ.ง.ด.53
ค่าโฆษณา	นิติบุคคล	2%	ภ.ง.ด.53
ค่าขนส่ง	นิติบุคคล	1%	ภ.ง.ด.53
ค่าเช่า	นิติบุคคล	5%	ภ.ง.ด.53
ค่าลิขสิทธิ์	บุคคลธรรมดา	3%	ภ.ง.ด.3
ค่าลิขสิทธิ์	นิติบุคคล	3%	ภ.ง.ด.53
เงินปันผล	บุคคลธรรมดา	10%	ภ.ง.ด.3
เงินปันผล	นิติบุคคล	10%	ภ.ง.ด.53
ดอกเบี้ย	บุคคลธรรมดา	15%	ภ.ง.ด.3
ค่าบริการ ≤ 1,000 บาท	บุคคลธรรมดา	ไม่ต้องหัก	-
ซื้อสินค้า	บุคคล/นิติบุคคล	ไม่ต้องหัก	-
ค่าน้ำ/ค่าไฟ	นิติบุคคล	ไม่ต้องหัก	-
ค่าโทรศัพท์	นิติบุคคล	ไม่ต้องหัก	-

หลักจำง่ายสำหรับเจ้าของธุรกิจและนักบัญชี

• Service → ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย

• Goods → ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย

ปลดล็อกคลังความรู้ภาษี-บัญชีแบบมืออาชีพ