ค่าตอบแทนการทำงาน อัตราการจ่ายที่จะเปลี่ยนแปลงในปี 2569

สัญญาจ้างแรงงาน เป็นสัญญาต่างตอบแทนเมื่อลูกจ้างทำงาน นายจ้างมีหน้าที่จ่ายค่าตอบแทนการทำงานให้แก่ลูกจ้างตามหลัก Pay for work หากลูกจ้างไม่ได้ทำงานให้แก่นายจ้าง นายจ้างไม่มีหน้าที่จ่ายค่าตอบแทนให้แก่ลูกจ้าง ที่เรียกกันติดปากว่า No Work No Pay อย่างไรก็ดี ในบางกรณีแม้ลูกจ้างไม่ได้ทำงาน นายจ้างก็มีหน้าที่ต้องจ่ายค่าตอบแทนให้แก่ลูกจ้าง ที่เรียกกันว่า หลัก No Work But Pay ซึ่งอาจเกิดขึ้นโดยผลแห่งกฎหมายบัญญัติ เช่น ค่าจ้างในวันหยุด ค่าจ้างในวันลา เงินที่ต้องจ่ายในระหว่างหยุดกิจการชั่วคราว เงินต้องจ่ายระหว่างพักงานเพื่อสอบสวนความผิด ฯลฯ แม้ลูกจ้างไม่ได้ทำงานให้แก่นายจ้าง นายจ้างยังมีหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ใน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 นายจ้างยังมีหน้าที่จ่ายค่าตอบแทนให้แก่ลูกจ้าง

สำหรับค่าตอบแทนการทำงานตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มี 5 ประเภท ได้แก่ 1. ค่าจ้าง 2. ค่าล่วงเวลา 3. ค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติ 4. ค่าทำงานในวันหยุด 5. ค่าล่วงเวลาในวันหยุด ซึ่งบทความนี้ จะได้อธิบายเงินตอบแทนการทำงานดังกล่าว รวมทั้งอัตราค่าตอบแทนการทำงานเกินเวลาทำงานปกติที่กำลังจะเปลี่ยนแปลงในปี 2569 โดยมีรายละเอียด ดังนี้ 

1. ค่าจ้าง (Wage)

ค่าจ้าง ถือเป็นเงินพื้นฐานที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเพื่อตอบแทนการทำงานตามสัญญาจ้าง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 5 บัญญัตินิยามว่า “ค่าจ้าง” หมายความว่า เงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้าง สำหรับระยะเวลาการทำงานปกติเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน หรือระยะเวลาอื่น หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน และให้หมายความรวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างในวันหยุดและวันลาที่ลูกจ้างมิได้ทำงาน แต่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตาม พ.ร.บ.นี้ “ค่าจ้าง” มีองค์ประกอบที่สำคัญ 3 ประการ กล่าวคือ 

ประการแรก : ต้องเป็นเงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่าย สิ่งที่จะเป็นค่าจ้างตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน จะต้องเป็นเงินเท่านั้น (Pay in cash) สิ่งของหรือสิทธิประโยชน์ที่นายจ้างให้แก่ลูกจ้าง (Pay in kind) ไม่ถือเป็นค่าจ้าง เช่น สิทธิในการพักอาศัยหอพักโดยไม่คิดค่าเช่า สิทธินั่งรถรับส่ง หรือรถประจำตำแหน่งพร้อมคนขับรถ สิทธิได้รับการรักษาพยาบาลฟรี การประกันชีวิต ประกันสุขภาพ สิทธิซื้อสินค้าราคาพิเศษ ฯลฯ สิทธิประโยชน์เหล่านี้แม้อาจมีมูลค่าคำนวณเป็นเงินได้ แต่เป็น