สัญญาจ้างเหมาบริการในหน่วยงานของรัฐและรัฐวิสาหกิจ กับมาตรฐานการคุ้มครองแรงงานที่เปลี่ยนไป

เมื่อเดือนธันวาคม 2568 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 มีผลใช้บังคับ มีการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 4/1 ของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำของการคุ้มครองแรงงานให้แก่บุคคลธรรมดาที่ทำงานให้แก่หน่วยงานของรัฐและรัฐวิสาหกิจ ในรูปแบบสัญญาจ้างเหมาบริการ โดยบุคคลที่เป็นผู้รับจ้างต้องทำงานภายใต้การควบคุม กำกับ หรือดูแลของหน่วยงานที่ว่าจ้าง และหน่วยงานที่ว่าจ้างจ่ายค่าตอบแทนการทำงานสำหรับระยะเวลาการทำงานปกติเป็นรายวัน รายเดือน หรือระยะเวลาอื่นให้แก่บุคคลที่มาทำงานนั้น โดยกฎหมายมาตรานี้กำหนดให้หน่วยงานของรัฐและรัฐวิสาหกิจที่ว่าจ้าง ต้องดำเนินการให้บุคคลดังกล่าวได้รับค่าตอบแทนการทำงาน มีวันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี วันหยุดพักผ่อนประจำปี วันลาป่วย วันลาคลอด วันและเวลาทำงาน เวลาพัก ได้ไม่น้อยกว่าตามสิทธิที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

1. คนทำงานแลกเงินในสังคมไทย กับมาตรฐานการคุ้มครองแรงงาน

ในปัจจุบัน อาจแบ่งคนทำงานแลกเงินตอบแทนการทำงานเป็น 4 ประเภท ได้แก่ 

1.1 หน่วยงานรัฐกับบุคคลที่ทำงานให้ หน่วยงานของรัฐไม่ว่าจะเป็นราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น องค์การมหาชน องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ ฯลฯ ต่างมีวัตถุประสงค์หลักในการให้บริการด้านสาธารณะ ดูแลรักษาความมั่นคงของประเทศ รักษาความสงบเรียบร้อย คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ รักษาทรัพยากรธรรมชาติ จัดการศึกษาและระบบสาธารณสุข รวมทั้งจัดสวัสดิการด้านต่างๆ ให้แก่ประชาชน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชนโดยรวม ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานของรัฐกับบุคคลที่ทำงานให้ เช่น ข้าราชการ ลูกจ้างประจำ ลูกจ้างชั่วคราว พนักงานราชการ ฯลฯ ถือว่ามีความสัมพันธ์ตามกฎหมายปกครอง ไม่ได้มีความสัมพันธ์แบบนายจ้างลูกจ้างตามสัญญาจ้างแรงงาน โดยทั่วไป รัฐจะมีกฎหมายเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล กำหนดสิทธิประโยชน์ สวัสดิการให้แก่คนทำงานให้หน่วยงานของรัฐไว้ ดังนั้น พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 4 (1) จึงบัญญัติยกเว้นไม่ให้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ใช้บังคับแก่