ภาษีจากการจ่ายเงินได้ให้ครั้งเดียวเพราะออกจากงาน “เงินได้เพราะเหตุออกจากงานที่ได้รับยกเว้นภาษี”

การจ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (1) และ (2) ซึ่งนายจ้างจ่ายให้ครั้งเดียวเพราะเหตุออกจากงาน ผู้มีเงินได้สามารถเลือกเสียภาษีโดยไม่นําไปรวมคํานวณภาษีกับเงินได้ประเภทอื่นได้ ตามมาตรา 48 (5) แห่งประมวลรัษฎากร แต่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ข้อ 2 ของประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 45)ฯ ลงวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2535 ทั้งนี้ ผู้มีเงินได้บางรายยังมีความเข้าใจไม่ตรงกับแนวทางปฏิบัติของกรมสรรพากรเกี่ยวกับเงินชดเชยตามกฎหมายแรงงานที่ผู้มีเงินได้ได้รับเพราะเหตุเกษียณอายุ เกษียณอายุก่อนกําหนดเวลา หรือสิ้นสุดสัญญาจ้าง และการยกเว้นเงินได้เพราะเหตุออกจากงาน เช่น เงินช่วยเหลือผู้ออกจากราชการตามมาตรการปรับปรุงอัตรากําลังของส่วนราชการ เงินชดเชยตามกฎหมายแรงงาน เงินบําเหน็จดํารงชีพ และเงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ได้รับจากกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ กองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ กองทุนสงเคราะห์ตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน เป็นต้น

เงินได้เพราะเหตุออกจากงานที่ได้รับยกเว้นภาษี 

เงินช่วยเหลือผู้ซึ่งออกจากราชการ

ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 272 (พ.ศ. 2552) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร กําหนดให้เงินได้ต่อไปนี้ไม่ต้องรวมคํานวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ ให้ใช้บังคับสําหรับเงินได้พึงประเมินประจําปี พ.ศ. 2551 ถึง พ.ศ. 2555

(1) เงินช่วยเหลือผู้ซึ่งออกจากราชการตามมาตรการปรับปรุงอัตรากําลังของส่วนราชการตามพระราชกฤษฎีกาเงินช่วยเหลือผู้ซึ่งออกจากราชการตามมาตรการปรับปรุงอัตรากําลังของส่วนราชการ พ.ศ. 2551 

(2) เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่สมาชิกกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการได้รับจากกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการเมื่อออกจากราชการ ตาม (1) 

ข้าราชการผู้ซึ่งออกจากราชการตามมาตรการปรับปรุงอัตรากําลังของส่วนราชการ พ.ศ. 2551 ต้องเป็นข้าราชการดังต่อไปนี้ จึงได้สิทธิยกเว้นเงินช่วยเหลือผู้ซึ่งออกจากราชการ ตามมาตรา 3 ในพระราชกฤษฎีกาเงินช่วยเหลือผู้ซึ่งออกจากราชการตามมาตรการปรับปรุงอัตรากําลังของส่วนราชการ พ.ศ. 2551 ซึ่งได้กําหนดความหมายไว้

1. ข้าราชการพลเรือนตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน

2. ข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา

3. ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

4. ข้าราชการธุรการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายอัยการ

5. ข้าราชการตํารวจตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการตํารวจ

6. ข้าราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการทหาร

เงินบําเหน็จดํารงชีพ

ให้ได้รับยกเว้นเงินได้ในอัตราไม่เกิน 15 เท่าของบํานาญรายเดือนที่ได้รับ แต่ไม่เกิน 200,000 บาท ดังนี้ 

1. บําเหน็จดํารงชีพตามกฎหมายว่าด้วยบําเหน็จบํานาญข้าราชการและกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 ตามข้อ 2 (64) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 245 ใช้บังคับ 10 มีนาคม 2547 เป็นต้นไป) รวมทั้งเงินบําเหน็จดํารงชีพที่ข้าราชการและพนักงานส่วนท้องถิ่นได้รับตามมาตรา 46/1 แห่งพระราชบัญญัติบําเหน็จบํานาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2500 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติบําเหน็จบํานาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2548 ตามข้อหารือเลขที่ กค 0702/6465 ลงวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2553

2. เงินที่มีลักษณะเดียวกับบําเหน็จดํารงชีพตามกฎหมายว่าด้วยบําเหน็จบํานาญข้าราชการและกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ซึ่งพนักงานการท่าเรือแห่งประเทศไทย พนักงานการรถไฟแห่งประเทศไทย และพนักงานธนาคารออมสินได้รับ โดยมีอัตราและวิธีการคํานวณเช่นเดียวกับบําเหน็จดํารงชีพตามกฎหมายว่าด้วยบําเหน็จบํานาญข้าราชการและกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2547 เป็นต้นไป ตามข้อ 2 (73) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 258 (พ.ศ. 2549) ใช้บังคับ 10 มีนาคม 2547 เป็นต้นไป)

3. เงินได้ที่มีลักษณะเดียวกับบําเหน็จดํารงชีพตามกฎหมายว่าด้วยบําเหน็จบํานาญข้าราชการและกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ซึ่งเจ้าหน้าที่สภากาชาดไทยได้รับ โดยมีอัตราและวิธีการคํานวณเช่นเดียวกับบําเหน็จดํารงชีพตามกฎหมายว่าด้วยบําเหน็จบํานาญข้าราชการและกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ตามข้อ 2 (79) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 268 (พ.ศ. 2552) ใช้บังคับ 6 มีนาคม 2552 เป็นต้นไป) 

เงินหรือผลประโยชน์จากกองทุน

1. เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ได้รับจากกองทุนสํารองเลี้ยงชีพตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ ดังต่อไปนี้ 

(ก) เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ได้รับเนื่องจากลูกจ้างออกจากงานเพราะตาย ทุพพลภาพ หรือเกษียณอายุตามข้อบังคับของกองทุนสํารองเลี้ยงชีพนั้น 

(ข) เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่มีสิทธิได้รับจากกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ เนื่องจากลูกจ้างออกจากงานในกรณีอื่นนอกจาก (ก) แต่เมื่อออกจากงานแล้วได้คงเงินหรือผลประโยชน์นั้นไว้ทั้งจํานวนในกองทุนสํารองเลี้ยงชีพ และต่อมาได้รับเงินหรือผลประโยชน์หลังจากลูกจ้างผู้นั้นตาย ทุพพลภาพ หรือครบกําหนดเวลาเกษียณอายุตามข้อบังคับของกองทุนสํารองเลี้ยงชีพนั้น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการที่อธิบดีกรมสรรพากรกําหนด ตามข้อ 2 (36) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 277 (พ.ศ. 2553) ใช้บังคับสําหรับเงินได้พึงประเมินที่ได้รับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553 เป็นต้นไป) (ดูประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 188))

2. เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ได้รับจากกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ ดังต่อไปนี้ 

(ก) เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ได้รับเนื่องจากสมาชิกกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการออกจากราชการเพราะตาย เหตุทุพพลภาพ เหตุทดแทน หรือเหตุสูงอายุ 

(ข) เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่มีสิทธิได้รับจากกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ เนื่องจากสมาชิกกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการออกจากราชการในกรณีอื่นนอกจาก (ก) แต่เมื่อออกจากราชการแล้วได้คงเงินหรือผลประโยชน์นั้นไว้ทั้งจํานวนในกองทุนบําเหน็จบํานาญข้าราชการ และต่อมาได้รับเงินหรือผลประโยชน์หลังจากสมาชิกผู้นั้นตาย ทุพพลภาพ หรืออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการที่อธิบดีกรมสรรพากรกําหนด ตามข้อ 2 (44) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 277 (พ.ศ. 2553) ใช้บังคับสําหรับเงินได้พึงประเมินที่ได้รับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2553 เป็นต้นไป) (ดูประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 189)) 

3. เงินหรือผลประโยชน์ใด ๆ ที่ครูใหญ่หรือครูโรงเรียนเอกชนได้รับจากกองทุนสงเคราะห์ตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน เมื่อครูใหญ่หรือครูโรงเรียนเอกชนออกจากงานเพราะเหตุสูงอายุ ทุพพลภาพ หรือตาย ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการที่อธิบดีกรมสรรพากรกําหนด ตามข้อ 2 (57) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 233 (พ.ศ. 2544) ใช้บังคับ 1 มกราคม 2543 เป็นต้นไป) (ดูประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 99))