ระบบ e Donation สะดวกใช้สิทธิทางภาษี โปร่งใส อิ่มใจ ได้บุญ

ชาวไทยเป็นผู้ชอบทำบุญทำทาน ไม่ว่าจะด้วยเงินหรือทรัพย์สินต่าง ๆ หลายท่านบริจาคเพื่อความอิ่มใจ อิ่มบุญ และไม่ได้นำประโยชน์จากการบริจาคมาใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษี อย่างไรก็ตาม ผู้บริจาคบางรายบริจาคและได้ใช้ประโยชน์ทางภาษีตามประมวลรัษฎากรด้วย โดยผู้บริจาคซึ่งมีฐานะเป็นบุคคลธรรมดาและประสงค์จะใช้สิทธิลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาต้องบริจาคด้วยเงินเท่านั้น สำหรับผู้บริจาคซึ่งมีฐานะเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลและประสงค์จะลงรายจ่ายในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลสามารถบริจาคด้วยเงินหรือทรัพย์สินก็ได้ ซึ่งก่อนปี 2569 กรมสรรพากรอนุญาตให้ใช้หลักฐานการบริจาคเพื่อให้ผู้บริจาคได้ใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้ 2 วิธี คือ หลักฐานการบริจาคในรูปกระดาษ เช่น ใบอนุโมทนาบัตร หนังสือขอบคุณ หรือหลักฐานการบริจาคในรูปอิเล็กทรอนิกส์ด้วยระบบ e Donation ของกรมสรรพากร

อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป ผู้บริจาคไม่ว่าจะมีฐานะเป็นบุคคลธรรมดาหรือบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลและประสงค์จะใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีต้องบริจาคให้หน่วยรับบริจาค ได้แก่ วัดวาอาราม องค์การหรือสถานสาธารณกุศล ด้วยระบบ e Donation ของกรมสรรพากรเท่านั้น

การกำหนดให้หน่วยรับบริจาคมีและใช้ระบบ e Donation มีประโยชน์กับผู้บริจาค หน่วยรับบริจาค และหน่วยงานต่าง ๆ มากมาย บทความนี้จะนำเสนอเกี่ยวกับความสำคัญของระบบ e Donation ของกรมสรรพากร แนวทางและการปรับปรุงกฎหมายของกรมสรรพากรเกี่ยวกับหน่วยรับบริจาค รวมทั้งการดำเนินการเพื่อให้ได้สิทธิประโยชน์ทางภาษีของผู้บริจาค

ระบบ e Donation กับการบริจาคในยุคปัจจุบัน

ระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ (e Donation) เป็นระบบที่กรมสรรพากรพัฒนาและนำมาใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 เพื่อรองรับข้อมูลการรับบริจาคของหน่วยรับบริจาค เช่น สถานศึกษา ศาสนสถาน องค์กรสาธารณกุศลที่ได้รับการประกาศให้เป็นองค์กรสาธารณกุศลตามประกาศกระทรวงการคลัง ว่าด้วยภาษีเงินได้และภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 2)ฯ ลงวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2535

กรมสรรพากรจัดทำระบบ e Donation โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้แก่ทั้งผู้บริจาคและหน่วยรับบริจาค กล่าวคือ ผู้บริจาคสามารถใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้โดยไม่ต้องเก็บหลักฐานการบริจาคมาแสดงต่อเจ้าหน้าที่ และสามารถตรวจสอบข้อมูลการบริจาคได้ตลอด 24 ชั่วโมง ด้วยระบบ Digital My Tax บนเว็บไซต์กรมสรรพากรที่ www.rd.go.th ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะมีการเก็บในระบบ My Tax Account ของกรมสรรพากรด้วย ทั้งนี้ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้มีเงินได้ซึ่งมีฐานะเป็นบุคคลธรรมดาให้สามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาใช้ในการกรอกข้อมูลในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในเบื้องต้นได้ และสิ่งสำคัญคือ ผู้มีเงินได้ต้องทำการตรวจสอบข้อมูลใน My Tax Account ด้วยตนเองและสามารถแก้ไขข้อมูลดังกล่าวให้ถูกต้องได้ เช่น ข้อมูลเงินบริจาค ผู้มีเงินได้อาจได้รับหลักฐานการบริจาคทั้งในรูปกระดาษและระบบ e Donation ซึ่งข้อมูลใน My Tax Account ของกรมสรรพากรจะปรากฏข้อมูลการบริจาคด้วยระบบ e Donation เท่านั้น ดังนั้นผู้มีเงินได้จึงสามารถปรับปรุงข้อมูลเงินบริจาคดังกล่าวได้ โดยนำข้อมูลเงินบริจาคที่ได้บริจาคจริงและไม่เกินจำนวนที่กฎหมายกำหนดมากรอกในแบบแสดงรายการภาษี

การนำระบบ e Donation มาใช้นี้ ทำให้ผู้บริจาคและหน่วยรับบริจาคไม่ต้องจัดทำหลักฐานการบริจาคเป็นกระดาษ ไม่ต้องจัดเก็บสำเนาหลักฐานการบริจาค ลดค่าใช้จ่ายในการจัดทำเอกสารหลักฐานการบริจาค สามารถเข้าดูข้อมูลการรับบริจาคได้ที่เว็บไซต์กรมสรรพากร www.rd.go.th ตลอด 24 ชั่วโมง และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริจาค

การบริจาคด้วยระบบ e Donation สามารถดำเนินการได้ 2 วิธี ดังนี้

1. กรณีบริจาคด้วยเงินสดที่หน่วยรับบริจาค ผู้บริจาคต้องแจ้งให้หน่วยรับบริจาคบันทึกข้อมูลการบริจาค เช่น ชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร จำนวนเงินหรือมูลค่าของทรัพย์สินที่บริจาค และวัน เดือน ปีที่บริจาคบนระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ (e Donation) ทางเว็บไซต์ (Website) ของกรมสรรพากร http://www.rd.go.th วิธีนี้ใช้สำหรับการบริจาคด้วยเงินหรือทรัพย์สิน

2. กรณีบริจาคผ่าน QR Code หรือ Bar Code ของธนาคารพาณิชย์ ต้องปรากฏข้อความ e Donation ชื่อ และเลขประจำตัวหน่วยรับบริจาค และระบุจำนวนเงินบริจาค พร้อมแจ้งความประสงค์ให้ธนาคารส่งข้อมูลการบริจาคให้กรมสรรพากร วิธีนี้ใช้เฉพาะการบริจาคด้วยเงินเท่านั้น

เมื่อดำเนินการข้างต้นแล้ว ข้อมูลการบริจาคจะเข้าไปอยู่ในฐานข้อมูลของกรมสรรพากร และเมื่อถึงกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้ ผู้บริจาคสามารถใช้สิทธิลดหย่อนภาษีหรือลงรายจ่ายจากการบริจาคนั้นได้ทันที โดยไม่ต้องเก็บเอกสารหลักฐานการบริจาคเพื่อมาพิสูจน์แก่เจ้าหน้าที่ ทั้งนี้ ตามประกาศกรมสรรพากร เรื่อง การบริจาคผ่านระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ (e Donation) ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561

การพัฒนาและนำระบบ e Donation มาใช้กับการบริจาคทำให้สามารถตรวจสอบข้อมูลการบริจาคของผู้บริจาคและหน่วยรับบริจาคได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 ถึง พ.ศ. 2568 กรมสรรพากรไม่ได้จำกัดวิธีการบริจาคเพื่อให้ได้ใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีว่าผู้บริจาคต้องบริจาคด้วยระบบ e Donation เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2569 กรมสรรพากรได้จำกัดวิธีการบริจาคสำหรับผู้บริจาคซึ่งประสงค์จะใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีว่าต้องบริจาคด้วยระบบ e Donation เท่านั้น โดยผู้บริจาคซึ่งไม่ประสงค์จะใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสามารถบริจาคและขอรับหลักฐานการบริจาคในรูปกระดาษได้

ปลดล็อกคลังความรู้ภาษี-บัญชีแบบมืออาชีพ