รวมกฎหมายที่เกี่ยวกับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี ปีภาษี 2569 (ตอนที่ 2)

การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ตอนนี้จะเป็นการสรุปหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม ดังนี้

5. การหักค่าลดหย่อนและการยกเว้น 

มาตรา 56 ทวิ วรรคสาม

“การยื่นรายการตามวรรคหนึ่ง ให้คำนวณภาษีตามมาตรา 48 โดยหักลดหย่อนตามมาตรา 47 ให้กึ่งหนึ่ง และชำระภาษี ถ้ามี พร้อมกับการยื่นรายการนั้นต่อเจ้าพนักงานตามมาตรา 56...”

5.1 ลดหย่อนให้สำหรับ

(1) ผู้มีเงินได้ 30,000 บาท

(2) คู่สมรสของผู้มีเงินได้

(2.1) กรณีคู่สมรสไม่มีเงินได้ ให้ลดหย่อนได้ 30,000 บาท

(2.2) กรณีคู่สมรสมีเงินได้ตามมาตรา 40 (5) - (8) 

(ก) กรณีรวมคำนวณภาษีให้ผู้มีเงินได้หักลดหย่อนส่วนตัวได้ 30,000 บาท และหักลดหย่อนคู่สมรสของผู้มีเงินได้ 30,000 บาท

(ข) กรณีแยกยื่นแบบฯ ผู้มีเงินได้ต่างหักลดหย่อนส่วนตัวของแต่ละคนได้คนละ 30,000 บาท แต่จะหักลดหย่อนอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้

(2.3) กรณีคู่สมรสมีเงินได้ตามมาตรา 40 (1) - (4) เท่านั้น ให้กรอกจำนวนเงินหักลดหย่อนของคู่สมรสจำนวน 30,000 บาท

(2.4) ในกรณีผู้มีเงินได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ให้หักลดหย่อนคู่สมรสได้ทั้งที่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทยและผู้อยู่ต่างประเทศ 

ในกรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ให้หักลดหย่อนได้เฉพาะคู่สมรสที่อยู่ในประเทศไทย

(2.5) ในกรณีสามีภริยาต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ การหักลดหย่อนรวมกันได้ 60,000 บาท

(3) การหักลดหย่อนบุตร 

(3.1) บุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้มีเงินได้หรือบุตรชอบด้วยกฎหมายของสามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ คนละ 15,000 บาท และสำหรับบุตรชอบด้วยกฎหมายตั้งแต่คนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดในหรือหลังปี พ.ศ. 2561 ให้หักลดหย่อนได้เพิ่มอีกคนละ 15,000 บาท (30,000 บาท) โดยในการนับลำดับบุตรให้นับลำดับของบุตรทุกคนไม่ว่าจะมีชีวิตอยู่หรือไม่ก็ตาม

(3.2) บุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ คนละ 15,000 บาท แต่รวมกันต้องไม่เกิน 3 คน

(3.3) ในกรณีผู้มีเงินได้มีบุตรทั้ง (3.1) และ (3.2) การหักลดหย่อนสำหรับบุตรให้นำบุตรตาม (3.1) ทั้งหมดมาหักก่อน แล้วจึงนำบุตรตาม (3.2) มาหัก เว้นแต่ในกรณีผู้มีเงินได้มีบุตรตาม (3.1) ที่มีชีวิตอยู่รวมเป็นจำนวนตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป จะนำบุตรตาม (3.2) มาหักไม่ได้ แต่ถ้าบุตรตาม (3.1) มีจำนวนไม่ถึง 3 คนให้นำบุตรตาม (3.2) มาหักได้ โดยเมื่อรวมกับบุตรตาม (3.1) แล้วต้องไม่เกิน 3 คน

- การนับจำนวนบุตร ให้นับเฉพาะบุตรที่มีชีวิตอยู่ตามลำดับอายุสูงสุดของบุตร โดยให้นับรวมทั้งบุตรที่ไม่อยู่ในเกณฑ์ได้รับการหักลดหย่อนด้วย

- การหักลดหย่อนสำหรับบุตร ให้หักได้เฉพาะบุตรซึ่งมีอายุไม่เกิน 25 ปี และยังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยหรือชั้นอุดมศึกษา หรือซึ่งเป็นผู้เยาว์หรือศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถอันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดู แต่มิให้หักลดหย่อนสำหรับบุตรดังกล่าวที่มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ 30,000 บาทขึ้นไป โดยเงินได้พึงประเมินนั้นไม่เข้าลักษณะตามมาตรา 42

- การหักลดหย่อนสำหรับบุตรดังกล่าว ให้หักได้ตลอดปีภาษี ไม่ว่ากรณีที่จะหักได้นั้นจะมีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ และในกรณีบุตรบุญธรรมนั้นให้หักลดหย่อนในฐานะบุตรบุญธรรมได้แต่ฐานะเดียว

- ในกรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ให้หักลดหย่อนได้เฉพาะบุตรที่อยู่ในประเทศไทย

(4) การอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา

(4.1) บิดามารดาต้องอายุ 60 ปีขึ้นไป และอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของผู้มีเงินได้ และบิดามารดาต้องมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ลดหย่อนไม่เกิน 30,000 บาท

(4.2) ผู้มีเงินได้หรือสามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ต้องเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย (บุตรบุญธรรมไม่มีสิทธิลดหย่อน) และการหักลดหย่อนหักได้ตลอดปีภาษี

(4.3) หักลดหย่อนบิดามารดาของผู้มีเงินได้คนละ 15,000 บาท และหักลดหย่อนบิดามารดาของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้อีกคนละ 15,000 บาท

(4.4) กรณีคู่สมรสต่างฝ่ายต่างมีเงินได้

(ก) ถ้าต่างฝ่ายต่างยื่นรายการเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับ ให้ต่างฝ่ายต่างหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาของตนคนละ 15,000 บาท

(ข) ถ้าคู่สมรสตกลงยื่นรายการและเสียภาษีรวมกัน โดยถือเอาเงินได้พึงประเมินเป็นเงินได้ของอีกฝ่ายหนึ่ง ให้หักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาของผู้มีเงินได้และคู่สมรสของผู้มีเงินได้คนละ 15,000 บาท

(4.5) บุตรหลายคนรับอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา ให้บุตรคนใดคนหนึ่งที่มีหนังสือรับรองการอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาเป็นผู้มีสิทธิหักลดหย่อน (แบบ ล.ย.03)

(4.6) กรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย ให้หักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาได้เฉพาะบิดามารดาที่อยู่ในประเทศไทย

(4.7) การหักลดหย่อนผู้มีเงินได้ต้องระบุเลขประจำตัวประชาชนตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรของบิดามารดาที่ผู้มีเงินได้ใช้สิทธิหักลดหย่อนค่าอุปการะเลี้ยงดูในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาด้วย