อย่างไร…ถือเป็นการขายสินค้า

ประมวลรัษฎากรได้ให้ความหมายของคำว่า “ขายสินค้า” กับ “การให้บริการ” ไว้ในมาตรา 77/1 (8) และ (10) เพื่อความไม่ผิดพลาดจึงควรทำความเข้าใจให้ชัดเจน

“ขายสินค้า” กับ “การให้บริการ”

ในประมวลรัษฎากรมีความหมายดังนี้

มาตรา 77/1 (8) “ขาย” หมายความว่า จำหน่าย จ่าย โอนสินค้า ไม่ว่าจะมีประโยชน์หรือค่าตอบแทนหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง

(ก) สัญญาให้เช่าซื้อสินค้า สัญญาซื้อขายผ่อนชำระที่กรรมสิทธิ์ในสินค้ายังไม่โอนไปยังผู้ซื้อเมื่อได้ส่งมอบสินค้าให้ผู้ซื้อแล้ว หรือสัญญาจะขายสินค้าที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

(ข) ส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนเพื่อขาย

(ค) ส่งสินค้าออกนอกราชอาณาจักร

(ง) นำสินค้าไปใช้ไม่ว่าประการใด ๆ เว้นแต่การนำสินค้าไปใช้เพื่อการประกอบกิจการของตนเองโดยตรงตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

(จ) มีสินค้าขาดจากรายงานสินค้าและวัตถุดิบตามมาตรา 87 (3) หรือมาตรา 87 วรรคสอง

(ฉ) มีสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินที่ผู้ประกอบการมีไว้ในการประกอบกิจการ ณ วันเลิกประกอบกิจการ แต่ไม่รวมถึงสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินดังกล่าวของผู้ประกอบการ ซึ่งได้ควบเข้ากันหรือได้โอนกิจการทั้งหมดให้แก่กัน ทั้งนี้ ผู้ประกอบการใหม่อันได้ควบเข้ากันหรือผู้รับโอนกิจการต้องอยู่ในบังคับที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/3

(ช) กรณีอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา 77/1 (10) “บริการ” หมายความว่า การกระทำใด ๆ อันอาจหาประโยชน์อันมีมูลค่าซึ่งมิใช่เป็นการขายสินค้า และให้หมายความรวมถึงการใช้บริการของตนเองไม่ว่าประการใด ๆ แต่ทั้งนี้ ไม่รวมถึง

(ก) การใช้บริการหรือการนำสินค้าไปใช้เพื่อประกอบกิจการของตนเองโดยตรงตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

(ข) การนำเงินไปหาประโยชน์โดยการฝากธนาคาร หรือซื้อพันธบัตร หรือหลักทรัพย์

(ค) การกระทำตามที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

จะสังเกตได้ว่า “บริการ” ตามมาตรา 77/1 (10) ได้ระบุไว้ว่า การกระทำใด ๆ ที่มิใช่เป็นการขายสินค้า หลักการก็คือ ถ้าธุรกรรมที่เกิดขึ้นไม่ใช่ “การขายสินค้า” ให้ถือเป็นการให้บริการ ประเด็นที่ต้องพิจารณาคือ อย่างไรถือเป็นการขายสินค้า เช่น กิจการซื้อมาขายไป กิจการผลิตสินค้าออกมาขายเป็นปกติธุระ กิจการขายพร้อมติดตั้ง หรือกิจการที่รับจ้างผลิตสินค้า แต่ปกติผลิตสินค้าขายเป็นปกติธุระ

ภาระภาษีระหว่างกิจการขายสินค้ากับกิจการบริการที่สำคัญสรุปได้ดังนี้

กิจการขายสินค้า	กิจการให้บริการ
1.ต้องจัดทำรายงานสินค้าและวัตถุดิบ	1.กฎหมายไม่ได้กำหนดไว้
2.ได้รับยกเว้นไม่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย	2.ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย
3.จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้นเมื่อส่งมอบสินค้า	3.จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้นเมื่อได้รับเงิน

ดังนั้นหากกิจการมีรายการค้าหรือธุรกรรมทางการค้าเกิดขึ้น จะต้องพิจารณาว่าเป็นการขายสินค้าหรือให้บริการ อันเนื่องจากภาระภาษีมีความแตกต่างกัน กิจการให้บริการที่ไม่ใช่การขายสินค้านั้นมีหลายประเภทด้วยกัน เช่น บริการทั่วไป รับจ้างทำของ รับเหมาก่อสร้าง การบริการขนส่ง บริการโรงแรม ภัตตาคารหรือร้านอาหาร การบริการโฆษณา จะมีภาระภาษีที่แตกต่างกันทั้งภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย

เจาะประเด็นภาษีมูลค่าเพิ่มกับการ “ขายสินค้า”

ผู้ประกอบการขายสินค้าหรือให้บริการไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล เมื่อมีการขายสินค้าหรือให้บริการที่มีรายรับตั้งแต่ 1,800,000 บาทต่อปี มีหน้าที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้วมีหน้าที่

• ต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่จุดความรับผิดในการเสียภาษีเกิดขึ้น

• ต้องจัดทำรายงานภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 3 วันทำการ

• ต้องยื่นแบบพร้อมชำระภาษี (ถ้ามี) ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

• เมื่อผู้ประกอบการภาษีมูลค่าเพิ่มขายสินค้าได้หรือได้มีการให้บริการต้องเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภาษีขาย) จากลูกค้าทุกครั้งที่จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้น

คำว่า “ขาย” ที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มต้องพิจารณาจากมาตรา 77/1 มีดังต่อไปนี้

“(8) “ขาย” หมายความว่า จำหน่าย จ่าย โอนสินค้า ไม่ว่าจะมีประโยชน์หรือค่าตอบแทนหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง

(ข) ส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนเพื่อขาย

(ค) ส่งสินค้าออกนอกราชอาณาจักร

(จ) มีสินค้าขาดจากรายงานสินค้าและวัตถุดิบตามมาตรา 87 (3) หรือมาตรา 87 วรรคสอง

(ฉ) มีสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินที่ผู้ประกอบการมีไว้ในการประกอบกิจการ ณ วันเลิกประกอบกิจการ แต่ไม่รวมถึงสินค้าคงเหลือและหรือทรัพย์สินดังกล่าวของผู้ประกอบการซึ่งได้ควบเข้ากันหรือได้โอนกิจการทั้งหมดให้แก่กัน ทั้งนี้ ผู้ประกอบการใหม่อันได้ควบเข้ากันหรือผู้รับโอนกิจการต้องอยู่ในบังคับที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/3

(ช) กรณีอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง”

คำว่า “ขาย” ที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

ในแต่ละเดือนภาษีผู้ประกอบการจดทะเบียนจะมีทั้งภาษีขายที่เรียกเก็บจากลูกค้าและภาษีซื้อที่เกิดจากการจ่ายค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ซึ่งภาษีขายต้องนำส่งกรมสรรพากรและภาษีซื้อกิจการมีสิทธิขอคืนหรือนำไปเครดิตภาษีขาย อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มในปัจจุบันก็คือ 7% และ 0% สิ่งที่ผู้ประกอบการจดทะเบียนจะต้องทำความเข้าใจในระบบภาษีมูลค่าเพิ่มก็คือ คำว่า “ขาย” เนื่องจากการกระทำใดที่เข้าหลักเกณฑ์ของมาตรา 77/1 (8) จะต้องเสียภาษีขายและนำส่งกรมสรรพากร จากมาตราดังกล่าวข้างต้นจะมีหลักเกณฑ์ที่สำคัญดังต่อไปนี้

มาตรา 77/1

(8) “ขาย” หมายความว่า จำหน่าย จ่าย โอนสินค้า ไม่ว่าจะมีประโยชน์หรือค่าตอบแทนหรือไม่ และให้หมายความรวมถึง...

ปลดล็อกคลังความรู้ภาษี-บัญชีแบบมืออาชีพ