การเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อพิชิตเป็นนักบัญชีมืออาชีพ ตอนที่ 110 การหักภาษี ณ ที่จ่าย กับการบัญชี (11)

เมื่อมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย จากเงินที่จ่าย นักบัญชีก็ต้องคิดถึงเรื่องการบันทึกบัญชีเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลให้ถูกต้องและการนำส่งภาษีหักไว้ภายในเวลาที่กำหนด

การที่จะบันทึกข้อมูลได้ถูกต้องและนำส่งภาษีได้ทันกำหนดเวลา ต้องศึกษาที่มาที่ไปของเหตุและผลของการหักภาษี ณ ที่จ่าย ดังกล่าวก่อน เพราะเข้าหลักที่ว่า “ผลย่อมเกิดจากเหตุ” ไม่มีเหตุก็หาเกิดผลไม่ เหตุและผลเป็นอย่างไร ผู้เขียนจะได้แยกแยะให้ท่านเห็นเป็นขั้นเป็นตอนดังนี้ ติดตามต่อไปนะครับ

ที่มาที่ไปของการหักภาษี ณ ที่จ่าย

1. เงินได้จากการจ้างแรงงานตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40 (1) ซึ่งต้องหักตามประมวลรัษฎากร มาตรา 50 (1) และมาตรา 42 ทวิ วรรค 3

เมื่อมีการจ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้านที่ออกให้ ภาษีที่ออกให้ หรือประโยชน์อื่นใดที่นายจ้างจัดให้ เงินชดเชยเมื่อออกจากงาน

1.1 เมื่อหักภาษี ณ ที่จ่าย จากการจ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา โบนัส 

แยกพิจารณาได้เป็น 3 กรณี ดังนี้

ก. กรณีผู้จ่ายไม่ออกภาษีหัก ณ ที่จ่าย ให้

ตัวอย่าง 1 

บริษัท สุ.ลิขิต จำกัด ได้จ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา และโบนัสแก่พนักงานของบริษัทประจำเดือนธันวาคม 2568 เป็นเงินทั้งสิ้น 500,000 บาท ได้คำนวณหักภาษี ณ ที่ จ่าย ไว้เป็นเงิน 50,000 บาท

วิธีการบันทึกบัญชีอาจกระทำได้หลายอย่างจากวิธีที่ดีที่สุด

วิธีที่ 1  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

            เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 500,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                450,000

             เครดิต          ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                               50,000

                        (บันทึกการจ่ายเงินเดือนค่าจ้างเดือน ธ.ค. 68)

             เมื่อนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

            เดบิต   ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                 50,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                 50,000

                        (บันทึกการนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย เดือน ธ.ค. 68)

วิธีที่ 2  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

             เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 500,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                500,000

                        (บันทึกการจ่ายเงินเดือนค่าจ้างเดือน ธ.ค. 68)

              เดบิต   เงินสด/ธนาคาร                                  50,000

              เครดิต          ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                             50,000

                        (บันทึกการรับภาษี ณ ที่จ่าย จากเงินเดือนค่าจ้างของเดือน ธ.ค. 68)

               เมื่อนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

              เดบิต   ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                               50,000

              เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                50,000

                        (บันทึกนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย เดือน ธ.ค. 68)

วิธีที่ 3  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

             เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 450,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                450,000

                        (บันทึกการจ่ายเงินเดือนค่าจ้างเดือน ธ.ค. 68)

              เมื่อนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

              เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 50,000

              เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                50,000

                        (บันทึกนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย เดือน ธ.ค. 68)

               (วิธีนี้ไม่ตั้งบัญชีภาษีหัก ณ ที่จ่าย ซึ่งไม่น่าจะถูกต้อง เพราะทำให้กำไรขาดทุนคลาดเคลื่อน)

วิธีที่ 4  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

             เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 500,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                500,000

                        (บันทึกการจ่ายเงินเดือนค่าจ้างเดือน ธ.ค. 68)

              เมื่อนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย ตามแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

                        นำเงินที่หักเก็บไว้เป็นค่าภาษี 50,000 บาท 

(เมื่อจ่ายโดยไม่ตั้งบัญชีภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเมื่อนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.1 แล้วก็ไม่บันทึกบัญชีเช่นกัน)

จากทั้ง 4 วิธีข้างต้น วิธีที่ 1 น่าจะเป็นวิธีที่ถูกต้องและดีที่สุด

ข. กรณีผู้จ่ายออกค่าภาษีให้ทอดแรกทอดเดียว (บางส่วน)

ตัวอย่างที่ 2 

ตามตัวอย่างที่ 1 จำนวนภาษี 50,000 บาท ผู้จ่ายออกให้ แต่มีภาษีจากภาษีที่ออกให้พนักงานอีก 5,000 บาท บริษัทไม่ออกให้

วิธีที่ 1  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

            เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 500,000

             เดบิต   ภาษีเงินได้ออกให้พนักงาน                 50,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                495,000

             เครดิต          ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                              55,000

                        (บันทึกการจ่ายเงินเดือนค่าจ้างและภาษีออกให้เดือน ธ.ค. 68)

             เมื่อนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.1 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

            เดบิต   ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                 55,000

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                 55,000

                        (บันทึกการนำส่งภาษีเงินเดือน ธ.ค. 68)

วิธีที่ 2  เมื่อจ่ายเงินเดือนค่าจ้าง

             เดบิต   เงินเดือนค่าจ้าง                                 500,000 

              เดบิต   ภาษีเงินได้ออกให้พนักงาน                 50,000 

             เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                550,000

                        (บันทึกเงินเดือนค่าจ้างเดือน ธ.ค. 68)

              เดบิต   เงินสด/ธนาคาร                                  55,000

              เครดิต          ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                                             55,000

                        (บันทึกรับภาษีหัก ณ ที่จ่ายเดือน ธ.ค. 68)

               เมื่อยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 เพื่อนำส่งภาษีภายใน 7 วันของเดือนถัดไป

              เดบิต   ภาษีหัก ณ ที่จ่าย                               55,000

              เครดิต          เงินสด/ธนาคาร                                                55,000

                        (บันทึกนำส่งภาษีเงินเดือน ธ.ค. 68)