การเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อพิชิตเป็นนักบัญชีมืออาชีพ ตอนที่ 113 การหักภาษี ณ ที่จ่าย กับการบัญชี (14)

ตอนนี้จะได้กล่าวถึงภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย และภาษีการค้าหัก ณ ที่จ่าย และวิธีการบันทึกบัญชีจากตอนอื่น ๆ ที่กล่าวมาตามลำดับ (สำหรับภาษีการค้าได้ยกเลิกและใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทน) สำหรับเรื่องบัญชีก็มีหลายตอนและได้พยายามยกตัวอย่างให้ดูหลายแง่หลายมุม ซึ่งต่อไปนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งของภาษีหัก ณ ที่จ่าย ขอท่านติดตามต่อไป

1. ภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย

จากประมวลรัษฎากร มาตรา 3 เตรส มาตรา 69 ทวิ มาตรา 69 ตรี และมาตรา 70 พอสรุปได้ดังนี้

1.1 มาตรา 3 เตรส

มาตรา 3 เตรส ประกอบคำสั่งอธิบดีกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ท.ป.19/2530 และ ท.ป.20/2530 เป็นการกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้นิติบุคคล ณ ที่จ่าย จากเงินได้ประเภทต่าง ๆ เช่น พืชผลเกษตร ดอกเบี้ยเงินฝาก เงินปันผล ค่าเช่า ค่าจ้างทำของ รางวัลการแข่งขัน ค่าโฆษณา และค่าบริการวิชาชีพ เป็นต้น

1.2 มาตรา 69 ทวิ

เป็นกรณีที่หน่วยงานราชการที่จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ให้บริษัทฯ หักภาษี 1% ของเงินได้เป็นเครดิตภาษี

1.3 มาตรา 69 ตรี  

เป็นกรณีที่นิติบุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลจ่ายเงินได้ค่าขายอสังหาริมทรัพย์ให้แก่บริษัท ต้องหักภาษี 1% นำส่งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม

ถ้าไม่มีการจดทะเบียน ผู้หักต้องนำส่งภาษีเองภายใน 7 วัน นับแต่วันจ่ายเงิน

1.4 มาตรา 70

เป็นกรณีบริษัทที่ตั้งตามกฎหมายของต่างประเทศมิได้ประกอบกิจการในไทย แต่ได้รับเงินได้ตามมาตรา 40 (2) (3) (4) (5) หรือ (6) ที่จ่ายจากหรือในประเทศไทย ไม่ว่าผู้จ่ายจะเป็นบุคคลธรรมดา นิติบุคคล รัฐบาล หรือองค์การของรัฐบาล ฯลฯ ต้องหักภาษีตามวิธีการและอัตราในมาตรา 70 แล้วนำส่งภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.54 ภายใน 7 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย

1.5 มาตรา 70 ทวิ

เป็นภาษีหัก ณ ที่จ่าย จากการจำหน่ายกำไรไปจากประเทศไทย

1.6 เรื่อง การนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มตามแบบ ภ.พ.36

ต้องนำส่งตามที่กฎหมายกำหนดไว้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 83/5 มาตรา 83/6 และมาตรา 83/7

ตัวอย่างที่ 20

บริษัท ส่งออก จำกัด ดำเนินกิจการส่งออกพืชผลเกษตรหรือผลิตภัณฑ์จากพืชผลเกษตรตามเงื่อนไขในมาตรา 3 เตรส ที่มีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย จากการซื้อพืชผลเกษตรต่อไปนี้ ในอัตรา 0.75% ของเงินที่จ่าย

(1)  ซื้อยางแผ่น                     เป็นเงิน   10,000,000  บาท

(2)  ซื้อมันสำปะหลัง             เป็นเงิน   15,000,000  บาท

(3)  ซื้อปอ                            เป็นเงิน    5,000,000  บาท

(4)  ซื้อข้าวโพด                    เป็นเงิน     5,000,000  บาท

(5)  ซื้ออ้อย                           เป็นเงิน     7,000,000  บาท

(6)  ซื้อเมล็ดกาแฟ                เป็นเงิน   12,000,000  บาท

(7)  ซื้อผลปาล์มน้ำมัน           เป็นเงิน     8,000,000  บาท

เมื่อจ่ายเงินค่าพืชผลเกษตรดังกล่าวได้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ไว้เป็นเงิน 465,000 บาท

การบันทึกบัญชีด้านของบริษัทซึ่งเป็นผู้หักภาษีกระทำได้ดังนี้

ก.       กรณีหักภาษี ณ ที่จ่าย จากผู้รับทั้งจำนวนตามกฎหมาย

              วิธีที่ 1   เมื่อจ่ายค่าพืชผลเกษตรและหักภาษีไว้จากผู้รับ

เดบิต       ซื้อพืชผลเกษตร               62,000,000.-
เครดิต     เงินสด/ธนาคาร                                          61,535,000.-
เครดิต     ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย                                   465,000.-
              (บันทึกจ่ายค่าซื้อพืชผลเกษตรและหักภาษี)

                             เมื่อนำส่งภาษีตามแบบ

เดบิต          ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย       465,000.-    
เครดิต        เงินสด/ธนาคาร                                            465,000.-
                 (นำส่งภาษี)

              วิธีที่ 2   เมื่อจ่ายค่าซื้อพืชผลเกษตร

เดบิต          ซื้อพืชผลเกษตร            62,000,000.-    
เครดิต         เงินสด/ธนาคาร                                       62,000,000.-
                  (บันทึกซื้อและจ่ายค่าพืชผลเกษตร)

                             รับค่าภาษีจากผู้รับเงิน

เดบิต          เงินสด/ธนาคาร                   465,000.-    
เครดิต        ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย                                 465,000.-
                 (รับค่าภาษีที่หักจากผู้รับเงิน)

                             นำส่งภาษี

เดบิต         ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย        465,000.-    
เครดิต        เงินสด/ธนาคาร                                             465,000.-
                 (บันทึกนำส่งภาษี)

ตัวอย่างที่ 21

บริษัท สุ.ลิขิต จำกัด ได้ฝากเงินกับธนาคารและบริษัทเงินทุนดังต่อไปนี้

(1)    เงินฝากออมทรัพย์ได้รับดอกเบี้ยงวดครึ่งปีเป็นเงิน 100,000 บาท ถูกหักภาษีไว้ เป็นเงิน 1,000 บาท

(2)    ฝากประเภทประจำได้รับดอกเบี้ยเป็นเงิน 500,000 บาท ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย เป็นเงิน 5,000 บาท

(3)   ซื้อตั๋วสัญญาใช้เงินกับบริษัทเงินทุน เมื่อไถ่ถอนตั๋วได้รับดอกเบี้ยเป็นเงิน 600,000 บาท ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย เป็นเงิน 6,000 บาท

การบันทึกบัญชีของบริษัทมีดังต่อไปนี้