เอกสารภาษีอากร

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีและซอฟต์แวร์ใหม่ ๆ ได้เข้ามาเป็น “ผู้ช่วย” ที่ทำงานเคียงข้างนักบัญชีในแทบทุกขั้นตอน ตั้งแต่การรับเอกสาร บันทึกบัญชี กระทบยอด ไปจนถึงการวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลให้ผู้บริหาร คำถามสำคัญของนักบัญชียุคนี้จึงไม่ใช่ “จะใช้เทคโนโลยีดีหรือไม่” แต่เป็น “จะเลือกใช้เครื่องมือแบบไหนให้เหมาะกับงานและองค์กรของตนเองมากที่สุด”

ตอนนี้จะได้กล่าวถึงภาษีเงินได้นิติบุคคลหัก ณ ที่จ่าย และภาษีการค้าหัก ณ ที่จ่าย และวิธีการบันทึกบัญชีจากตอนอื่น ๆ ที่กล่าวมาตามลำดับ (สำหรับภาษีการค้าได้ยกเลิกและใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทน) สำหรับเรื่องบัญชีก็มีหลายตอนและได้พยายามยกตัวอย่างให้ดูหลายแง่หลายมุม ซึ่งต่อไปนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่งของภาษีหัก ณ ที่จ่าย ขอท่านติดตามต่อไป

การซื้อขายสินค้า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 453 ได้ให้ความหมายของการซื้อขายไว้ดังนี้ “อันว่าซื้อขายนั้น คือ สัญญาซึ่งบุคคลฝ่ายหนึ่ง เรียกว่า ผู้ขาย โอนกรรมสิทธิ์แห่งทรัพย์สินให้แก่บุคคลอีกฝ่ายหนึ่ง เรียกว่า ผู้ซื้อ และผู้ซื้อตกลงว่าจะใช้ราคาทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ขาย”

พวกเรานักบัญชีคงจำได้ดีว่า ภายใต้ TAS 1 เรื่อง การนำเสนองบการเงิน ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน โดยกิจการ PAE หรือกิจการ NPAE ที่เลือกจัดทำรายงานทางการเงินตาม TFRS for PAEs (ก่อนที่ TFRS 18 จะมีผลบังคับใช้ในปี 2571) กิจการต้องแสดงการวิเคราะห์ค่าใช้จ่าย (Analysis of Expenses) ในงบกำไรขาดทุนโดยเลือกวิธีที่ให้ข้อมูลเชื่อถือได้ (Reliable) และ เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจ (Relevant) มากที่สุด

ความต้องการสินค้าและบริการของลูกค้ามีความแตกต่างกันตามวัตถุประสงค์ ซึ่งสินค้าและบริการที่มีจำหน่ายนั้นมีแหล่งที่มาทั้งภายในและภายนอกประเทศ แสดงให้เห็นว่าการดำเนินธุรกิจย่อมมีกิจการบางส่วนที่ต้องติดต่อทำการค้ากับต่างประเทศ การติดต่อสื่อสารกับต่างประเทศในยุคนี้มีความสะดวกและคล่องตัว โดยอาศัยเทคโนโลยีทำให้กิจกรรมทางธุรกิจระหว่างประเทศมีการขยายตัวมากยิ่งขึ้น

“ทำธุรกิจที่แก้ปัญหาสังคมไปด้วย จะเลี้ยงตัวเองได้จริงหรือ ?” คำถามนี้เป็นอีกหนึ่งคำถามยอดฮิตที่ผู้ประกอบการหลายท่านอาจมี และเป็นเหตุผลสำคัญที่ประเทศไทยมีพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม พ.ศ. 2562 ที่ออกมาเพื่อช่วยยกสถานะ “ธุรกิจที่มีเป้าหมายทางสังคมเป็นเป้าหมายหลัก” ให้มีสถานะทางกฎหมายเฉพาะเป็น “วิสาหกิจเพื่อสังคม” ที่จดทะเบียนได้มีสิทธิประโยชน์รองรับ (โดยเฉพาะสิทธิประโยชน์ทางภาษี) และมีหน่วยงานเจ้าภาพคือ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม (สวส.)แต่สิ่งที่น่าเสียดายคือ สิทธิประโยชน์ทางภาษีหลายรายการหมดอายุไปตั้งแต่ 31 ธันวาคม 2566 ทำให้เครื่องมือจูงใจขาดตอน

รวมกฎหมายที่เกี่ยวกับการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเกี่ยวกับการบริจาค ภายใต้โครงสร้างของประมวลรัษฎากร สิทธิในการหักลดหย่อนภาษีเงินได้ไม่ได้เป็นเพียงมาตรการเพื่อบรรเทาภาระภาษีของผู้มีเงินได้เท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือทางนโยบายภาษี (Tax Policy) ที่รัฐนำมาใช้เพื่อกระจายความมั่งคั่งและสนับสนุนภารกิจของภาครัฐ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “เงินบริจาค” ซึ่งเป็นกลไกที่รัฐใช้แรงจูงใจทางภาษีเพื่อดึงดูดเม็ดเงินจากภาคเอกชนและประชาชนให้เข้าไปสนับสนุนกิจการสาธารณะ การศึกษา และสาธารณสุขต่าง ๆ ได้ แต่สิ่งที่รัฐจะตอบแทนให้กับประชาชนด้วยวิธีการบรรเทาภาระทางภาษี คือ การใช้วิธีการต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดการลดภาระทางภาษี โดยรัฐจะกำหนดมาตรการทางภาษีต่าง ๆ เช่น การหักค่าลดหย่อน การยกเว้นภาษี และการหักค่าใช้จ่ายเพื่อบรรเทาภาระทางภาษี อันเป็นการสร้างแรงจูงใจในการเสียภาษีเพื่อให้การจัดเก็บภาษีมีความเป็นธรรมและเพื่อสนับสนุนการดำเนินการของกิจกรรมในด้านต่าง ๆ ของรัฐ

ภาษีมูลค่าเพิ่ม กรณีการนำเข้าสินค้าเพื่อใช้ผลิตอาหารสัตว์ Q ปัญหา บริษัท B (บริษัทฯ) ได้นำเข้าสินค้าจำนวน 3 รายการดังต่อไปนี้ ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะกับกรมปศุสัตว์ ประเภทอาหารเสริมสำหรับสัตว์ ชนิดอาหารเสริมแร่ธาตุ

ข้อเขียนฉบับที่แล้ว ผู้เขียนนำเสนอตัวอย่างการให้คำปรึกษาภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในประเด็นการรับรู้รายได้ของบุคคลธรรมดาเปรียบเทียบกับนิติบุคคล ฉบับนี้ขอยกตัวอย่างคำปรึกษาเกี่ยวกับกลยุทธ์การวางแผนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

การบริหารจัดการภาษีอากร (Tax Management) ประกอบด้วยนโยบายภาษีอากร, การปฏิบัติตามกฎหมายภาษีอากร, การระงับข้อพิพาททางภาษีอากร, การใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีอากร, การจัดทำบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชี, การบริหารความเสี่ยงทางภาษีอากร, การควบคุมภายในเกี่ยวกับภาษีอากร, การตรวจสอบภาษีอากร และการจัดทำคู่มือเกี่ยวกับภาษีอากร โดยตอนนี้จะพูดถึงมูลเหตุที่ทำให้กำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิทางภาษีแตกต่างจากกำไรสุทธิหรือขาดทุนสุทธิทางบัญชี

ในระบบกฎหมายอาญาทั่วไป หลักการพื้นฐานที่ทรงคุณค่าและได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลาย คือ หลัก “บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา” ซึ่งได้รับการรองรับไว้อย่างชัดแจ้งในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 59 วรรคหนึ่ง โดยมีเจตนารมณ์เพื่อมุ่งคุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของประชาชน เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่มีใครต้องรับโทษทางอาญา เว้นแต่ผู้นั้นจะได้กระทำโดยรู้สำนึกและมีจิตใจอันชั่วร้าย (Mala in se) ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 17 จึงได้เปิดช่องทางให้นำบทบัญญัติภาค 1 แห่งประมวลกฎหมายอาญา ไปใช้แก่ความผิดตามกฎหมายอื่นด้วย เว้นแต่กฎหมายนั้น ๆ จะได้บัญญัติไว้อย่างอื่น

ในยุคปัจจุบันที่กระแสการส่งเสริมและผลักดันอุตสาหกรรมสมุนไพรไทยกำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดดเพื่อมุ่งสู่ตลาดสากล ผู้ประกอบการและนักพัฒนาจำนวนมากต่างมุ่งเน้นความสนใจไปที่การค้นคว้าวิจัยนวัตกรรมและกระบวนการผลิตผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐานระดับสูงเพื่อการค้าและการส่งออก ทว่าในมิติของการประกอบธุรกิจจริงยังมี “ต้นทุนแฝง” เชิงกฎหมายประเภทหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อขีดความสามารถในการแข่งขันและการบริหารจัดการต้นทุนที่ผู้ประกอบการอาจไม่ทราบ นั่นคือ “ภาษีสรรพสามิต”

“บริการ” หมายความว่าอย่างไร เป็นคำถามที่มีทั้งความง่ายและยากในการให้คำตอบ หลายท่านเข้าใจง่าย ๆ ว่า “บริการ” หมายถึง ทุกสิ่งอย่างที่จับต้องไม่ได้ โดยแตกต่างจากสินค้าซึ่งหมายถึงสิ่งที่จับต้องได้ แต่ในด้านภาษีอากร ความเข้าใจเกี่ยวกับ คำว่า “บริการ” อาจไม่ง่ายเช่นนั้น เนื่องจากมาตรา 77/1 (10) แห่งประมวลรัษฎากร กำหนดนิยามของคำว่า “บริการ” ไว้ค่อนข้างกว้างว่าหมายถึง การกระทำใด ๆ อันอาจหาประโยชน์อันมีมูลค่าซึ่งมิใช่เป็นการขายสินค้า และให้หมายความรวมถึงการใช้บริการของตนเองไม่ว่าประการใด ๆ

ตามหลักการทั่วไป ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีอากรที่มุ่งจัดเก็บภาษีจากการกระทำกิจกรรมหรือการประกอบกิจการเป็นสำคัญ โดยไม่คำนึงว่าผู้กระทำกิจกรรมหรือผู้ประกอบกิจการนั้นจะมีสถานภาพเป็นอย่างใด เช่น บุคคลธรรมดา บริษัท ห้างหุ้นส่วน คณะบุคคล มูลนิธิ สมาคม หรือนิติบุคคลอื่น รวมทั้งองค์การของรัฐบาล เช่น กระทรวง ทบวง กรม หรือรัฐวิสาหกิจ เป็นต้น

บทความฉบับที่แล้วได้กล่าวถึงภาระภาษีของการรับเงินปันผลของผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และแนวทางการพิจารณาเลือกสิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้สำหรับเงินปันผลที่จ่ายจากบริษัทในประเทศไทย บทความฉบับนี้จะได้กล่าวถึงภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของการรับเงินปันผลจากบริษัทในต่างประเทศซึ่งมีความซับซ้อนมากขึ้น และแนวทางการพิจารณาสิทธิประโยชน์ทางภาษี

สำหรับบทความในตอนนี้ ผู้เขียนจะขอกล่าวถึงหลักเกณฑ์ในการประเมินราคาที่ดินให้เป็นไปตามกฎกระทรวงการกำหนดราคาประเมินที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง การจัดทำบัญชีราคาประเมินที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง และแผนที่ประกอบการประเมินราคาที่ดิน พ.ศ. 2563 ได้กำหนดไว้

การส่งออกสินค้าไปต่างประเทศเป็นรายได้หลักของประเทศไทย ผู้ประกอบกิจการส่งออกสินค้าอาจจะมีทั้งผู้ที่ผลิตสินค้าขายไปต่างประเทศ และผลิตตามคำสั่งของผู้ว่าจ้างต่างประเทศและส่งออกสินค้านั้น ภาระภาษีที่เกี่ยวข้องกับการส่งออกในมุมภาษีสรรพากรจะมีทั้งภาษีเงินได้นิติบุคคลและภาษีมูลค่าเพิ่ม