การวางแผนและภาระภาษี การรับ-จ่ายเงินปันผล (ตอนที่ 2)

บทความฉบับที่แล้วได้กล่าวถึงภาระภาษีของการรับเงินปันผลของผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และแนวทางการพิจารณาเลือกสิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้สำหรับเงินปันผลที่จ่ายจากบริษัทในประเทศไทย บทความฉบับนี้จะได้กล่าวถึงภาระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของการรับเงินปันผลจากบริษัทในต่างประเทศซึ่งมีความซับซ้อนมากขึ้น และแนวทางการพิจารณาสิทธิประโยชน์ทางภาษี

1. ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ต่อ)

เงินปันผลจากบริษัทต่างประเทศ

เงินปันผลจากต่างประเทศยังคงเป็นเงินได้ตามมาตรา 40 (4) (ข) และการเสียภาษีขึ้นอยู่กับหลักการนำเงินได้เข้ามาในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคสอง ที่บัญญัติไว้ว่า “ผู้อยู่ในประเทศไทยมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากหน้าที่งานหรือกิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือเนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศต้องเสียภาษีเงินได้ตามบทบัญญัติในส่วนนี้เมื่อนำเงินได้พึงประเมินนั้นเข้ามาในประเทศไทย” ประกอบกับคำสั่งกรมสรรพากรภายใต้กฎเกณฑ์ล่าสุดของกรมสรรพากร (คำสั่ง ป.161/2566 และ ป.162/2566) ภาระภาษีของบุคคลธรรมดาที่ลงทุนในหุ้นต่างประเทศมีหลักการที่สำคัญคือ นักลงทุนจะต้องเสียภาษีเงินได้ในประเทศไทยก็ต่อเมื่อเข้าเงื่อนไขครบ 3 ข้อพร้อมกันคือ

1. เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย (Thai Resident) : ในปีภาษีนั้นคือพำนักอยู่ในประเทศไทยรวมเวลาทั้งหมดถึง 180 วัน

2. มีเงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศ : ได้รับเงินปันผลซึ่งถือเป็นเงินได้เนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ

3. นำเงินเข้าประเทศไทย : มีการนำเงินปันผลนั้นเข้ามาในประเทศไทย ไม่ว่าจะนำเข้ามาในปีภาษีใดก็ตาม (ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป)

หลักเกณฑ์เดิม : หากได้รับเงินปันผลในปีนี้ แต่ “รอ” นำเงินกลับเข้าไทยในปีถัดไป (คนละปีภาษีกัน) จะไม่ต้องเสียภาษีในไทย ส่วนหลักเกณฑ์ใหม่ (ป.161/2566) : ไม่ว่าจะนำเงินกลับเข้ามาในปีใด หากเป็นผู้อยู่ในไทย (ครบ 180 วัน) ในปีที่มีรายได้นั้น และมีการนำเงินเข้ามาในไทยตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2567 เป็นต้นไป ต้องนำเงินนั้นมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในปีที่นำเงินเข้า

ตัวอย่าง

กรณีที่ 1 : ต้องเสียภาษี

ปี 2567 : นาย A อยู่ไทยทั้งปี (เกิน 180 วัน) และในปีนี้ได้รับเงินปันผลจากหุ้นสหรัฐฯ 100,000 บาท

ปี 2568 : นาย A โอนเงิน 100,000 บาทนั้นกลับเข้าบัญชีธนาคารในไทย

ผลลัพธ์ : นาย A ต้องนำเงิน 100,000 บาท ไปยื่นเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของปีภาษี 2568 (ปีที่นำเงินเข้า) แม้จะเป็นรายได้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2567 ก็ตาม

กรณีที่ 2 : ไม่ต้องเสียภาษี

ปี 2567 : นาย B อยู่ไทยเพียง 100 วัน (ไม่ถึง 180 วัน) แล้วได้รับเงินปันผลจากต่างประเทศและโอนเงินเข้าไทยทันที

ผลลัพธ์ : นาย B ไม่ต้องเสียภาษีในไทยสำหรับเงินก้อนนี้ เพราะไม่เข้าเงื่อนไขการเป็น “ผู้อยู่ในประเทศไทย” ตามกฎหมาย

กรณีที่ 3 : การยกเว้น (เงินได้ก่อนปี 2567)

หากคุณมีเงินปันผลค้างอยู่ในพอร์ตต่างประเทศที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 ม.ค. 2567 แล้วนำกลับเข้าไทยภายหลัง ตามแนวทางปฏิบัติปัจจุบันของสรรพากร (ป.162/2566 ซึ่งขยายความจาก ป.161/2566) เงินได้ส่วนที่เกิดขึ้นก่อนปี 2567 หากนำเข้ามาคนละปีกับที่เกิดรายได้ ยังคงได้รับยกเว้นตามหลักการเดิม