การเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อพิชิตเป็นนักบัญชีมืออาชีพ ตอนที่ 112 การหักภาษี ณ ที่จ่าย กับการบัญชี (13)

ตอนนี้มาคุยกันต่อถึงการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ตามประมวลรัษฎากร และคำสั่งกรมสรรพากร พร้อมตัวอย่าง

การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 50

มีรายละเอียดตามลำดับต่อไปนี้

1. ตามมาตรา 50 (2) การจ่ายค่าสิทธิ 

2. ตามมาตรา 50 (2) การจ่ายดอกเบี้ยและเงินปันผล

3. ตามมาตรา 50 (3) การจ่ายเงินให้ผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ

4. ตามมาตรา 50 (4) เมื่อส่วนราชการจ่ายเงินได้ตามมาตรา 40 (5) (6) (7) (8) รวมกันตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป

5. ตามมาตรา 50 (5) การจ่ายเงินค่าซื้ออสังหาริมทรัพย์ (ต่อ)

เงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์เป็นเงินได้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40 (8) ได้แก่ ที่ดิน ที่ดินพร้อมอาคาร ซึ่งแยกเป็น หักภาษีตามมาตรา 50 (5) (6)

ก.    ขายอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นมรดกหรือการให้โดยเสน่หา กรณีนี้คำนวณแล้วหักไม่เกิน 20% ของราคาขายตามมาตรา 48 (4) (ก) และวรรค 2

ข.     ขายอสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยทางอื่นนอกจาก ก. ตามมาตรา 48 (4) (ข)

ค.     ขายอสังหาริมทรัพย์โดยเลือกเสียภาษีอัตรา 5% ของเงินส่วนที่เกิน 20 ล้านบาท ตามมาตรา 48 (4/1)

ทุกกรณีที่กล่าวข้างต้นต้องหักภาษีนำส่งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามมาตรา 52 วรรค 2 และภาษีที่ถูกหักไว้เป็นเครดิตภาษี

ตัวอย่างที่ 17

นายสิน ทรัพย์มาก ได้ขายที่ดินพร้อมบ้านที่ซื้อมาอยู่อาศัยเป็นเวลา 5 ปี ในราคา 3,000,000 บาท ให้กับนางน้อย มั่งมี ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย ไว้ 97,500 บาท เสียค่าธรรมเนียมโอน 75,000 บาท และค่าใช้จ่ายอื่นอีก 10,000 บาท

การบันทึกบัญชีกระทำได้ดังนี้

วิธีที่ 1 ด้านผู้ขายซึ่งรับเงิน ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย

            เดบิต                             เงินสด/ธนาคาร                         2,817,500

            เครดิตภาษี                                                                        97,500

            ค่าธรรมเนียมการโอน                                                          85,000

            เครดิต                            ขายอสังหาริมทรัพย์                  3,000,000

               (บันทึกการขายอสังหาริมทรัพย์ภาษีและค่าใช้จ่าย)

          ด้านผู้ซื้อซึ่งจ่ายเงินค่าซื้ออสังหาริมทรัพย์

           เดบิต                             ที่ดิน                                         1,000,000

           เดบิต                             อาคาร                                       2,000,000

           เครดิต                            เงินสด/ธนาคาร                          3,000,000

                     (บันทึกการซื้อที่ดินพร้อมอาคารโดยประเมิน)

                          ราคาที่ดินและอาคารแยกจากกัน เป็น

                          มูลค่าที่ดิน                                        1,000,000 บาท

                          มูลค่าอาคาร                                      2,000,000 บาท

                          (ค่าภาษี ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายโอนผู้ขายเป็นผู้ออกทั้งหมด)

           ถ้ามีข้อตกลงให้ผู้ซื้อเป็นผู้ออกค่าภาษีและค่าโอน

วิธีที่ 2   ด้านผู้ขายซึ่งรับเงิน บันทึกบัญชีดังนี้

           เดบิต                            เงินสด/ธนาคาร                                  3,000,000

           เครดิต                           ขายอสังหาริมทรัพย์                           3,000,000

                           (บันทึกการขายอสังหาริมทรัพย์)

          ด้านผู้ซื้อซึ่งจ่ายเงิน

           เดบิต                             ที่ดิน                                                  1,060,833

           เดบิต                             อาคาร                                                2,121,667

           เครดิต                           เงินสด/ธนาคาร                                    3,182,500

                          (บันทึกซื้ออสังหาริมทรัพย์รวมค่าใช้จ่ายและภาษีโอน)

วิธีการบันทึกบัญชีเมื่อมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามมาตรา 3 เตรส และ ท.ป.4/2528

ต่อไปนี้จะได้พูดถึงวิธีการบันทึกบัญชีเมื่อมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามมาตรา 3 เตรส และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ซึ่งมีดังนี้

1. การจ่ายค่าเช่า

การเช่าอาคาร หมายถึง การเช่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 537 สาระสำคัญอยู่ที่การครองทรัพย์ที่เช่า เช่น เช่าอาคารสำนักงาน เช่าบ้าน เพื่ออยู่อาศัย เช่าห้องชุดในอาคารชุด เช่าตึกแถว เช่าอาคารพาณิชย์ เช่าห้องเช่าประเภทอะพาร์ตเมนต์ ยกเว้น การเช่าห้องพักโรงแรม เช่าคลังสินค้า ไม่ถือเป็นการเช่า

ทั้งนี้ การเช่าแบ่งพิจารณาได้หลายประการดังนี้

ก. การเช่าอาคาร ซึ่งการเช่าอาคารอาจมีรายการเกี่ยวเนื่อง เช่น

(1)     มีค่าบริการ น้ำประปา ไฟฟ้า

(2)     มีค่าบริการความเย็น

(3)     มีค่าบริการยามและทำความสะอาด

(4)     มีค่าโทรศัพท์

(5)     มีค่าเครื่องโทรสารและโทรพิมพ์

(6)     มีค่าภาษีโรงเรือน

(7)     มีการเช่าต้นไม้

(8)     มีเงินมัดจำและเงินประกัน

(9)     มีค่าทรัพย์ส่วนกลางกรณีอาคารชุด

ข. การเช่าที่จอดรถ

ค. การให้เช่ายานพาหนะ

(1)  อย่างไรเป็นเช่า

(2)  อย่างไรเป็นขนส่ง

(3)  การให้เช่าแท็กซี่

ง. การให้เช่าที่ดิน

จ. การให้เช่าทรัพย์สินอย่างอื่น เช่น

(1)     เช่าที่แสดงสินค้า

(2)     เช่าที่ในห้างสรรพสินค้า

(3)     เช่าโต๊ะสนุกเกอร์

(4)     การให้เช่าแบบลีสซิ่ง

(5)     บริการเครื่องถ่ายเอกสาร

(6)     การเช่าท่าเทียบเรือ

ฉ. ปัญหาการเฉลี่ยค่าใช้จ่ายทั่วไป

(1)     การเฉลี่ยค่าใช้จ่ายเพื่อเป็นรายจ่ายบริษัท

•     กรณีทรัพย์สินเป็นอสังหาริมทรัพย์

•     กรณีทรัพย์สินเป็นสังหาริมทรัพย์

•     กรณีของบุคลากร

(2)     การจ่ายค่าเช่าบ้านให้แก่พนักงาน

จากประเภทของการเช่าดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นประเภทใด การบันทึกบัญชีก็คงจะคล้าย ๆ กัน เพียงแต่เปลี่ยนชื่อบัญชีไปตามประเภทของการจ่ายค่าใช้จ่าย ค่าเช่า หรือเกี่ยวกับการเช่านั้น ๆ เท่านั้น ขอให้ดูตัวอย่างต่อไปนี้