เอกสารภาษีอากร

เมื่อ “สิ้นเดือน” ไม่ได้หมายถึงแค่การปิดงบอีกต่อไป สำหรับนักบัญชี “สิ้นเดือน” มักหมายถึงช่วงเวลาที่ต้องเร่งดำเนินงานหลายอย่างพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็นการรวบรวมเอกสาร บันทึกบัญชี กระทบยอดบัญชี ตรวจสอบใบกำกับภาษี จัดทำรายงานทางการเงิน รวมถึงเตรียมข้อมูลเพื่อยื่นภาษีให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด ยิ่งองค์กรมีปริมาณธุรกรรมมากเท่าใด ความซับซ้อนของงานก็ยิ่งเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

“โลกาภิวัตน์ (Globalization)” จากสภาวะโลกไร้พรมแดน และในช่วงหลายปีที่ผ่านมา สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจและธุรกิจทั่วโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและยากต่อการคาดการณ์ ทั้งจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การแพร่ระบาดของโรค และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้การดำเนินธุรกิจต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนมากกว่าที่เคย ส่งผลให้ผู้บริหารไม่สามารถที่จะใช้แนวคิดการบริหารแบบเดิมที่อาศัยข้อมูลในอดีตเพียงอย่างเดียวได้อีกต่อไป

ตอนนี้มาคุยกันต่อถึงการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ตามประมวลรัษฎากร และคำสั่งกรมสรรพากร พร้อมตัวอย่าง การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 50 มีรายละเอียดตามลำดับต่อไปนี้

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ประกอบธุรกิจขายสินค้าหรือให้บริการในบางกิจการ เมื่อมีการขายสินค้าหรือให้บริการเกิดขึ้นจะมีการเรียกเก็บเงินมัดจำ หรือเงินล่วงหน้า หรือเงินประกัน หรือเงินจองจากลูกค้า ซึ่งในทางบัญชีจะบันทึกบัญชีเป็นหนี้สินเมื่อได้รับเงินจากลูกค้าดังนี้ เดบิต เงินสด เครดิต เจ้าหนี้เงินมัดจำ/เงินล่วงหน้า

พวกเราที่เป็นนักบัญชีและผู้สอบบัญชีคงได้ติดตามข่าวคราวความเคลื่อนไหวล่าสุดเกี่ยวกับ IFRS 18 อันเป็นรากฐานสำคัญของ TFRS 18 ที่กำลังจะมีผลบังคับใช้ในประเทศไทยอีกไม่นานเกินรอ โดยเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2026 IASB ได้อนุมัติ Agenda Decisions ใหม่ 4 ฉบับที่เกี่ยวข้องกับ IFRS 18 (พวกเรานักบัญชีไม่ติดตามไม่ได้) นอกจากนี้ IASB ยังได้อนุมัติการปรับปรุง Agenda Decisions ฉบับเดิมหลายฉบับ โดยแทนที่การอ้างอิงถึง IAS 1 ด้วยการอ้างอิงถึงข้อกำหนดใหม่หรือข้อกำหนดที่แก้ไขเพิ่มเติมใน IFRS 18 รวมทั้งมีการแก้ไขถ้อยคำเล็กน้อยที่เกี่ยวข้องด้วย

การจัดการสินค้าคงคลัง (Inventory Management) เป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญของการบริหารธุรกิจ โดยเฉพาะธุรกิจการผลิต การค้าส่ง และการค้าปลีก เนื่องจากสินค้าคงคลังเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนที่มีมูลค่าสูง และมีผลโดยตรงต่อสภาพคล่อง ต้นทุนการดำเนินงาน และความสามารถในการตอบสนองความต้องการของลูกค้า หากองค์กรมีสินค้าคงคลังมากเกินไปย่อมทำให้เกิดต้นทุนการถือครองสูง เช่น ค่าเช่าคลังสินค้า ค่าประกันภัย ค่าเสื่อมสภาพ และความเสี่ยงจากสินค้าล้าสมัย ในทางตรงกันข้าม หากมีสินค้าคงคลังน้อยเกินไปอาจทำให้เกิดปัญหาสินค้าขาดสต๊อก ส่งผลให้สูญเสียโอกาสทางการขายและความพึงพอใจของลูกค้า

เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ได้เผยแพร่ (ร่าง) พระราชบัญญัติว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ พ.ศ. .... ฉบับเต็ม (“ร่างฯ”) เพื่อเปิดรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ นับเป็นอีกหนึ่งก้าวที่สำคัญของประเทศไทยในการออกกฎหมายกลางว่าด้วยปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) แบบเป็นกฎหมายที่มีผลบังคับใช้แบบ Hard Law เป็นฉบับแรก หลังจากที่มีการออก Soft Law เป็นคำแนะนำมาตรฐานต่าง ๆ มาตลอด

รวมกฎหมายที่เกี่ยวกับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี ปีภาษี 2569 (ตอนจบ) การเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ตอนจบ จะเป็นการสรุปหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมดังนี้

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและภาษีธุรกิจเฉพาะ กรณีการขายทรัพย์มรดกหรือทรัพย์สินที่สะสมไว้ Q ปัญหา กรณีบุคคลธรรมดาได้รับมรดกจากบิดาหรือมารดาเป็นทรัพย์สิน แล้วต่อมาได้ขายทรัพย์สินดังกล่าว และกรณีบุคคลธรรมดาขายทรัพย์สินที่สะสมไว้ ทั้ง 2 กรณีมีหน้าที่ตามประมวลรัษฎากรหรือไม่ อย่างไร ภายในอายุความใด พร้อมรายละเอียดหลักเกณฑ์ ข้อกฎหมาย และระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ข้อเขียนฉบับที่แล้ว ผู้เขียนได้นำเสนอตัวอย่างการนำความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับภาษีอากรและค่าธรรมเนียมที่ประเทศไทยจัดเก็บในยุคเทคโนโลยีดิจิทัล/AI มาวิเคราะห์ประเด็นคำปรึกษา โดยเป็นตัวอย่างของการให้คำปรึกษาภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ฉบับนี้ขอยกตัวอย่างคำปรึกษาเกี่ยวกับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเพิ่มเติม

มาตรการสนับสนุนการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าประเภทรถยนต์และรถจักรยานยนต์ หรือ “มาตรการ EV3” คือ ฟันเฟืองหลักทางนโยบายที่รัฐบาลไทยใช้ขับเคลื่อนประเทศสู่เป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนและยกระดับประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการผลิตยานยนต์ไฟฟ้า (BEV) ของภูมิภาค

การนำยานพาหนะส่วนบุคคลจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและการค้าระหว่างประเทศ (Inbound Tourism) ถือเป็นสิทธิประโยชน์สำคัญที่ได้รับยกเว้นอากรตามหลักเกณฑ์ในพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530 ภาค 4 ประเภทที่ 3 (ค) ภายใต้เงื่อนไขว่าจะต้องส่งกลับออกไปนอกราชอาณาจักรภายในระยะเวลาที่กำหนด

มาตรการภาษีเพื่อสนับสนุนการลงทุนในทรัพย์สินเพื่อประหยัดพลังงานเป็นหนึ่งในมาตรการภาษีซึ่งกระทรวงการคลังโดยกรมสรรพากรได้ร่วมมือกับกระทรวงพลังงานเพื่อจูงใจให้ภาคธุรกิจและประชาชนลงทุนในพลังงานสะอาดและอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของประชาชนและประเทศในภาพรวม อีกทั้งยังเป็นการสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน สนับสนุนการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และทำให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน

ตามหลักการทั่วไป ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีอากรที่มุ่งจัดเก็บภาษีจากการกระทำกิจกรรมหรือการประกอบกิจการเป็นสำคัญ โดยไม่คำนึงว่าผู้กระทำกิจกรรมหรือผู้ประกอบกิจการนั้นจะมีสถานภาพเป็นอย่างใด เช่น บุคคลธรรมดา บริษัท ห้างหุ้นส่วน คณะบุคคล มูลนิธิ สมาคม หรือนิติบุคคลอื่น รวมทั้งองค์การของรัฐบาล เช่น กระทรวง ทบวง กรม หรือรัฐวิสาหกิจ เป็นต้น

การจัดสรรสวัสดิการภายในองค์กรโดยเฉพาะอย่างยิ่งสวัสดิการด้านการดูแลสุขภาพและค่ารักษาพยาบาล ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการสร้างแรงจูงใจและรักษาทรัพยากรบุคคลที่มีศักยภาพให้อยู่กับองค์กรในระยะยาว อย่างไรก็ตาม การจ่ายสวัสดิการเหล่านี้มีภาระผูกพันทางกฎหมายและภาษีอากรเข้ามาเกี่ยวข้องโดยตรง หากองค์กรไม่มีความเข้าใจในหลักเกณฑ์การคำนวณและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด อาจนำไปสู่ความผิดพลาดในการยื่นแบบแสดงรายการภาษี การประเมินภาษีย้อนหลัง หรือการเสียสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่ควรจะได้รับทั้งในฝั่งของพนักงานเองและองค์กรในฐานะนิติบุคคล

“เงินปันผล” เป็นผลตอบแทนจากการถือหุ้นซึ่งมีลักษณะเป็น “เงินได้จากการลงทุน” และมีบทบัญญัติทางภาษีรองรับโดยเฉพาะ ทั้งในส่วนของภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภาษีเงินได้นิติบุคคล และภาษีหัก ณ ที่จ่าย อีกทั้งการจ่ายเงินปันผลยังมีความซับซ้อนในทางภาษี เนื่องจากในฐานะผู้จ่ายมีหน้าที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย และปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด และในฐานะผู้รับที่จะต้องนำรายได้ดังกล่าวมาคำนวณภาษีหรือใช้สิทธิประโยชน์ให้ถูกต้อง บทความนี้จะนำเสนอภาระภาษีและแนวทางการวางแผนภาษีที่สำคัญในการรับจ่ายเงินปันผลทั้งในประเทศและต่างประเทศเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดภายใต้ข้อกำหนดของกรมสรรพากร ทั้งบทกฎหมายหลัก ได้แก่ ประมวลรัษฎากร และพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงแนววินิจฉัยของกรมสรรพากรและแนวคำพิพากษาศาลฎีกา

หลังจากที่ได้เขียนวิพากษ์คำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยให้นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ชำระภาษีจำนวน 17,629 ล้านบาท จากการขายหุ้นชินคอร์ปจนจบเรียบร้อย ผู้เขียนจึงขอกลับมานำเสนอบทความชุด “นวัตกรรมการบริหารจัดการภาษีอากร” ต่อ (กลับไปอ่านตอนที่ 20 ได้ในฉบับกุมภาพันธ์ 2569)

สืบเนื่องจากมีข่าวว่ากระทรวงการคลังเตรียมปรับราคาประเมินที่ดินรอบใหม่ทั่วประเทศ เริ่มบังคับใช้ในปี 2570 โดยมุ่งให้ราคาประเมินสะท้อนมูลค่าทางเศรษฐกิจและใกล้เคียงราคาตลาดมากขึ้น หลังจากปัจจุบันบางพื้นที่มีช่องว่างระหว่างราคาประเมินของรัฐกับราคาตลาดสูงถึง 30 - 40% และเปิดตัวระบบ D-Value พร้อมบริการรับรองสำเนาบัญชีราคาประเมินที่ดินและห้องชุดออนไลน์เป็นครั้งแรก

การนำภาษีที่เสียในต่างประเทศมาใช้ประโยชน์ในการคำนวณภาษี หักออกจากภาษีที่เสียในรอบฯ บัญชีที่รายจ่ายได้เกิดขึ้นหรือลงเป็นรายจ่ายในรอบฯ ที่ได้รับเงินและถูกหักภาษี มีตัวอย่างที่น่าสนใจควรนำมาศึกษา