มาตรการภาษี เพื่อการลงทุนในทรัพย์สินประหยัดพลังงาน

มาตรการภาษีเพื่อสนับสนุนการลงทุนในทรัพย์สินเพื่อประหยัดพลังงานเป็นหนึ่งในมาตรการภาษีซึ่งกระทรวงการคลังโดยกรมสรรพากรได้ร่วมมือกับกระทรวงพลังงานเพื่อจูงใจให้ภาคธุรกิจและประชาชนลงทุนในพลังงานสะอาดและอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของประชาชนและประเทศในภาพรวม อีกทั้งยังเป็นการสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน สนับสนุนการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และทำให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน

มาตรการภาษีเพื่อการลงทุนเป็นมาตรการภาษีซึ่งกรมสรรพากรออกกฎหมายหลายฉบับมาก่อนแล้ว เช่น พระราชกฤษฎีกาฯ (ฉบับที่ 604) พ.ศ. 2559 หรือ (ฉบับที่ 695) พ.ศ. 2563 เป็นต้น โดยมุ่งเน้นให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้แก่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นสำคัญ แต่สำหรับมาตรการภาษีเพื่อสนับสนุนการลงทุนในทรัพย์สินประหยัดพลังงานฉบับปัจจุบัน กรมสรรพากรได้กำหนดสิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้สำหรับทั้งบุคคลธรรมดาและบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล โดยมีรายละเอียดตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 805) พ.ศ. 2569 และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการใช้สิทธิไว้อย่างชัดเจน ผู้ประสงค์จะใช้สิทธิจึงควรศึกษารายละเอียดให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ก่อนดำเนินการ เพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

1. ความหมายของทรัพย์สินประหยัดพลังงาน

มาตรา 4 แห่งพระราชกฤษฎีกาฯ (ฉบับที่ 805) พ.ศ. 2569 กำหนดให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่การลงทุนในทรัพย์สินประหยัดพลังงาน ดังนี้

1. เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูง

2. วัสดุหรืออุปกรณ์เพื่อการอนุรักษ์พลังงานที่มีผลต่อการประหยัดพลังงาน

การพิจารณาทรัพย์สินตาม 1. และ 2. ให้พิจารณาจากฉลากแสดงระดับประสิทธิภาพพลังงานระดับ 5 ดาว ซึ่งจัดทำโดยกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กระทรวงพลังงาน (กรมพัฒนาพลังงานฯ) และการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เป็นสำคัญ ซึ่งหลายท่านอาจเคยเห็นฉลากหรือสติกเกอร์เบอร์ 5 ประหยัดพลังงานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 ฉลากดังกล่าวจะปรากฏตามเครื่องจักร อุปกรณ์ประสิทธิภาพสูง และวัสดุเพื่อการอนุรักษ์พลังงานต่าง ๆ เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าในครัวเรือน เป็นต้น ทั้งนี้ กรมพัฒนาพลังงานฯ เป็นหน่วยงานในการออกฉลากดังกล่าวโดยทดสอบและมอบ “ฉลากประสิทธิภาพสูง” หรือ “ฉลากเบอร์ 5” ให้ผู้ผลิตและผู้จำหน่ายภายใต้โครงการส่งเสริมเครื่องจักรอุปกรณ์ประสิทธิภาพสูงและวัสดุเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน (โครงการฯ) ตามพระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ. 2535 และแก้ไขเพิ่มเติม เพื่อยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ผ่านการประหยัดพลังงาน 

ต่อมา ในปี พ.ศ. 2568 กรมพัฒนาพลังงานฯ ได้ร่วมกับ กฟผ. ลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MOU) เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2568 เพื่อบูรณาการการดำเนินมาตรการฉลากและพัฒนารูปแบบฉลากแสดงระดับประสิทธิภาพพลังงานให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน อันเป็นการยกระดับความเชื่อมั่นและสร้างแรงจูงใจให้เกิดการเลือกใช้เทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพสูงมากยิ่งขึ้น และเพื่อเป็นการสนับสนุนการใช้ทรัพย์สินประหยัดพลังงานมากยิ่งขึ้น ทำให้มีการออกฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 รูปแบบใหม่ โดยควบฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ของ กฟผ. และฉลากประหยัดพลังงานประสิทธิภาพสูงของกรมพัฒนาพลังงานฯ เป็นฉลากเดียวเพื่อยกระดับการอนุรักษ์พลังงาน

เพื่อสนับสนุนและจูงใจให้มีการลงทุนการผลิตและการใช้เครื่องจักร อุปกรณ์ประสิทธิภาพสูง อันเป็นการรณรงค์ให้มีการลดการใช้พลังงานของประเทศอย่างยั่งยืนในระยะยาว กรมพัฒนาพลังงานฯ และ กฟผ. จึงขอรับการสนับสนุนจากกรมสรรพากร โดยขอให้มีการใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อเป็นกลไกสำคัญในการใช้ทรัพย์สินประหยัดพลังงาน ซึ่งรายละเอียดของสิทธิประโยชน์ทางภาษีปรากฏในพระราชกฤษฎีกาฯ (ฉบับที่ 805) พ.ศ. 2569 ประกอบกับประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ ฉบับเกี่ยวข้อง 

2. การใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีอย่างง่าย

ก่อนใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษี สิ่งสำคัญที่ทุกท่านต้องทำความเข้าใจคือ รายละเอียดของกฎหมายและหลักเกณฑ์ เงื่อนไขต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งการอ่านบทบัญญัติแห่งกฎหมายตามพระราชกฤษฎีกาอาจเข้าใจยาก เนื่องจากเป็นภาษากฎหมาย ผู้เขียนจึงขอสรุปสาระสำคัญให้เข้าใจง่าย ดังนี้