ความตกลงพหุภาคีระหว่างเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ เพื่อการแลกเปลี่ยนแบบรายงานข้อมูล ตามมาตรการป้องกันการกัดกร่อนฐานภาษีระหว่างประเทศ (Multilateral Competent Authority Agreement on the Exchange o

ตามที่องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ได้เผยแพร่โมเดลกฎหมายสำหรับ Pillar Two หรือที่เรียกกันว่า Anti Global Base Erosion หรือ “GloBE Rules” เพื่อให้ประเทศสมาชิกของกรอบความร่วมมือ Inclusive Framework สามารถนำไปอ้างอิงในการยกร่างกฎหมายเพื่อกำหนดให้กลุ่มกิจการข้ามชาติ (Multinational Enterprise Group : กลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ) ที่มีรายได้จากงบการเงินรวมตั้งแต่ 750 ล้านยูโรขึ้นไป เสียภาษีขั้นต่ำ (Minimum Tax) 15% ในแต่ละประเทศที่ประกอบกิจการ โดยบังคับใช้การจัดเก็บภาษีในรูปแบบของ Top-Up Tax ตามหลัก Income Inclusion Rule (IIR) และตามหลัก Undertaxed Payment Rule (UTPR) ทั้งนี้ เพื่อให้สรรพากรในประเทศต่าง ๆ สามารถประเมินความเสี่ยงและตรวจสอบความถูกต้องของการคำนวณ Top-Up Tax ที่นิติบุคคลในเครือแต่ละนิติบุคคล (Constituent Entity : CE) ต้องเสียเพิ่มเพื่อให้เท่ากับจำนวนภาษีขั้นต่ำ 15% GloBE Rules จึงได้กำหนดชุดข้อมูลที่กลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติต้องจัดทำและยื่นให้กับสรรพากรเป็นรายปี เรียกว่า GloBE Information Return (GloBE Return)

อย่างไรก็ดี เนื่องจากข้อมูลตาม GloBE Return เป็นข้อมูลรายกลุ่มกิจการข้ามชาติ ซึ่งหนึ่งกลุ่มจะมีข้อมูลหนึ่งชุดเท่านั้น ดังนั้น การกำหนดให้นิติบุคคลในเครือทุกรายในกลุ่มต้องส่งข้อมูลชุดเดียวกันให้กับสรรพากรในประเทศของตน จึงเป็นการที่สรรพากรในประเทศต่าง ๆ จะได้ข้อมูลชุดเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ เพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระของนิติบุคคลในเครือในประเทศต่าง ๆ ต้องส่งข้อมูลชุดเดียวกันให้กับสรรพากรในทุก ๆ ประเทศ OECD จึงได้ริเริ่มให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลดังกล่าวระหว่างสรรพากรในประเทศต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยประเทศที่ต้องการแลกเปลี่ยนข้อมูลตาม GloBE Return ดังกล่าว ให้มาลงนามในความตกลง GloBE MCAA

ในบทความนี้ เราจะมาทำความเข้าใจกับความตกลง GloBE MCAA ว่าครอบคลุมการแลกเปลี่ยนในส่วนใดบ้าง และความตกลงดังกล่าวในบริบทของประเทศไทยมีผลกระทบต่อนิติบุคคลในเครือในประเทศไทยอย่างไร

GloBE Return

GloBE Rules ได้กำหนดกรอบข้อมูลที่ต้องยื่นใน GloBE Return ดังนี้

1. ข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ เช่น ชื่อ หมายเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (ถ้ามี) และประเทศที่นิติบุคคลในเครือนั้นตั้งอยู่ และสถานะของนิติบุคคลนั้นตาม GloBE Rules

2. ข้อมูลโดยรวมของโครงสร้างกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติพร้อมทั้งสัดส่วนการควบคุมของนิติบุคคลในเครือ (Controlling Interest)

3. ข้อมูลที่จำเป็นต่อการคำนวณหารายการ ได้แก่

•      อัตราภาษีที่แท้จริง (Effective Tax Rate : ETR) ในแต่ละประเทศ และการคำนวณหาจำนวน Top-Up Tax ของนิติบุคคลในเครือแต่ละราย

•      จำนวน Top-Up Tax ของแต่ละหน่วยในกลุ่มกิจการร่วมค้า (JV Group)

•      สัดส่วน Top-Up Tax ที่ปันส่วนไปยังประเทศต่าง ๆ ตามหลัก IIR และหลัก UTPR

4. บันทึกการเลือกข้อบังคับต่าง ๆ ตาม GloBE Rules (Record)

5. ข้อมูลอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการดำเนินการเกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีตาม GloBE Rules ซึ่งอาจกำหนดเพิ่มเติมได้ตามที่สมาชิก Inclusive Framework on BEPS ได้ตกลงร่วมกันตามกรอบการบังคับใช้ GloBE Rules (GloBE Implementation Framework) อนึ่ง ข้อมูลที่จะกำหนดเพิ่มเติมนี้จะต้องไม่เป็นการสร้างภาระแก่กลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติมากจนเกินไป และไม่สร้างหน้าที่ในการส่งข้อมูลและเอกสารที่ซ้ำซ้อนกันในประเทศต่าง ๆ

อย่างไรก็ดี สรรพากรของแต่ละประเทศสามารถที่จะใช้อำนาจตามกฎหมายภายในของตนในการขอเอกสารหรือข้อมูลจากผู้เสียภาษีเพิ่มเติมเพื่อประกอบการพิจารณาว่าได้ปฏิบัติตาม GloBE Rules ได้ถูกต้องหรือไม่ เช่น อัตราแลกเปลี่ยน กรณีมีการแปลงสกุลเงินตราต่างประเทศไปเป็นอัตราภาษีท้องถิ่นในประเทศที่ยื่น GloBE Return เป็นต้น

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2566 OECD ได้เผยแพร่รายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูลที่นิติบุคคลในเครือ (CE) ต้องรายงานใน GloBE Return หรือที่เรียกว่า “Data Points” อันแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ 1. ข้อมูลภาพรวมของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ (General Section) และ 2. ข้อมูลรายประเทศ (Jurisdictional Sections)

1. ข้อมูลภาพรวมของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ (General Section)

     1.1 ข้อมูลของนิติบุคคลในเครือที่ทำหน้าที่ยื่น GloBE Return (Filing CE) ได้แก่

•      สถานะของนิติบุคคลว่าเป็นนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (UPE) หรือไม่

•      ชื่อของนิติบุคคลในเครือที่ทำหน้าที่ยื่น GloBE Return (Filing CE)

•      เลขประจำตัวผู้เสียภาษี

•      บทบาทของนิติบุคคล

•      ประเทศที่นิติบุคคลผู้ยื่นตั้งอยู่

•      ประเทศที่จะได้รับแลกเปลี่ยนข้อมูล

     1.2 ข้อมูลทั่วไปของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ ได้แก่

•      ชื่อของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ วันเริ่มต้นและวันสิ้นสุดของรอบระยะเวลาบัญชีตามงบการเงินรวมของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ

•      ข้อมูลทางบัญชีทั่วไปของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ ได้แก่ ประเภทของงบการเงินรวมของนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (UPE) มาตรฐานบัญชีที่ใช้สำหรับงบการเงินรวมของนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (UPE) และรหัส ISO สำหรับสกุลเงินตามงบการเงินรวมของนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (UPE)

•      โครงสร้างของกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติ ได้แก่ ข้อมูลเกี่ยวกับนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (UPE) และข้อมูลเกี่ยวกับกลุ่มนิติบุคคลในเครือ (Group Entities)

•      สรุปข้อมูลเกี่ยวกับ GloBE Rules ที่บังคับใช้ในประเทศต่าง ๆ ที่นิติบุคคลในเครือ (CE) ตั้งอยู่