ภาษีธุรกิจเฉพาะ (Specific Business Tax)

กิจการที่ขายสินค้าหรือให้บริการจะต้องเสียภาษีอากร ซึ่งอาจต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มหรือได้รับการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มนั้น เนื่องจากการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มมีข้อจำกัดสำหรับกิจการบางประเภทซึ่งมีความยุ่งยากในการกำหนดมูลค่าเพิ่ม ดังนั้นกรมสรรพากรจึงได้กำหนดให้ธุรกิจเฉพาะเสียภาษีในลักษณะพิเศษอยู่นอกระบบภาษีมูลค่าเพิ่มที่เรียกว่า “ภาษีธุรกิจเฉพาะ (Specific Business Tax)” ซึ่งเป็นภาษีอากรประเมิน 

การเสียภาษีประเภทนี้จะเสียภาษีในลักษณะเช่นเดียวกันกับภาษีการค้า (Business Tax) ที่กรมสรรพากรเคยเรียกเก็บก็จะมีการยกเลิกมาใช้ภาษีมูลค่าเพิ่มแทน ภาษีธุรกิจเฉพาะจะคำนวณจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายใด ๆ ซึ่งภาษีธุรกิจเฉพาะที่กิจการได้จ่ายไปแล้วนำมาถือเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ หรือมาตรา 65 ตรี ดังนั้นการเสียภาษีธุรกิจเฉพาะจึงเสียจากรายรับก่อนหักรายจ่ายใด ๆ โดยควรทราบส่วนสำคัญซึ่งมีความหมายดังนี้

รายรับ หมายถึง เงิน ทรัพย์สิน ค่าตอบแทน หรือประโยชน์ใด ๆ อันมีมูลค่าที่ได้รับหรือพึงได้รับ ไม่ว่าในหรือนอกราชอาณาจักรอันเนื่องมาจากการประกอบกิจการ

มูลค่า หมายถึง ราคาตลาดของทรัพย์สินของกิจการ ของค่าตอบแทน หรือของประโยชน์ใด ๆ

ราคาตลาด หมายถึง ราคาที่ซื้อขายกันหรือที่คิดค่าบริการกันตามความเป็นจริงทั่วไป ในขณะใดขณะหนึ่ง ในกรณีที่ราคาตลาดมีหลายราคาหรือไม่อาจทราบราคาตลาดได้แน่นอนให้อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีมีอำนาจประกาศใช้เกณฑ์คำนวณเพื่อให้ได้ราคาตลาดเป็นมูลค่าของสินค้าหรือบริการได้

ขาย หมายความรวมถึงสัญญาจะขาย ขายฝาก แลกเปลี่ยน ให้ ให้เช่าซื้อ หรือจำหน่าย จ่าย โอน ไม่ว่าจะมีประโยชน์ตอบแทนหรือไม่

ผู้มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ 

ผู้ที่มีหน้าที่จะต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ คือ ผู้ประกอบการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะตามประมวลรัษฎากร อยู่ในรูปแบบของ

1. บุคคลธรรมดา

2. คณะบุคคลที่ไม่ใช่นิติบุคคล

3. กองมรดก

4. ห้างหุ้นส่วนสามัญ

5. กองทุน

6. มูลนิธิ

7. หน่วยงานหรือกิจการของเอกชนที่กระทำโดยบุคคลธรรมดาตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปอันมิใช่นิติบุคคล

8. บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล

9. องค์การของรัฐบาล สหกรณ์ 

10. นิติบุคคลในรูปแบบใดก็ตาม

ในกรณีผู้ประกอบการอยู่นอกราชอาณาจักร ให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบในการประกอบกิจการรวมตลอดถึงลูกจ้าง ตัวแทน หรือผู้ทำการแทน ซึ่งมีอำนาจในการจัดทำการแทนโดยตรงหรือโดยปริยายที่อยู่ในราชอาณาจักรเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะร่วมกับผู้ประกอบกิจการ

กิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ

ธุรกิจที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะได้ถูกแยกออกมาต่างหากจากธุรกิจที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม การประกอบกิจการดังต่อไปนี้ในราชอาณาจักรอยู่ในบังคับที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ

1. การธนาคารตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์หรือกฎหมายเฉพาะ

2. การประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ ตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์

3. การรับประกันชีวิตตามกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิต

4. การรับจำนำตามกฎหมายว่าด้วยโรงรับจำนำ

5. การประกอบกิจการโดยปกติเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ เช่น การให้กู้ยืมเงินค้ำประกัน แลกเปลี่ยนเงินตรา ออก ซื้อหรือขายตั๋วเงิน หรือรับ ส่งเงินไปต่างประเทศด้วยวิธีต่าง ๆ

6. การขายอสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าหรือหากำไร ไม่ว่าอสังหาริมทรัพย์นั้นจะได้มาโดยวิธีใดก็ตาม ทั้งนี้ เฉพาะที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

7. การขายหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในตลาดหลักทรัพย์

8. การประกอบกิจการอื่นตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

ในกรณีที่บุคคลอยู่นอกราชอาณาจักรประกอบกิจการโดยผ่านสถานประกอบการหรือตัวแทนของตนที่อยู่ในราชอาณาจักรให้ถือว่าประกอบกิจการในราชอาณาจักร

กิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ

กิจการบางประเภทกฎหมายให้ได้รับสิทธิยกเว้น ไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ มีดังต่อไปนี้

(1) กิจการของธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร

(2) กิจการของบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

(3) กิจการของสหกรณ์ออมทรัพย์ เฉพาะการให้กู้ยืมแก่สมาชิกหรือแก่สหกรณ์ออมทรัพย์อื่น

(4) กิจการของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพตามกฎหมายว่าด้วยกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

(5) กิจการของการเคหะแห่งชาติ เฉพาะการขายหรือให้เช่าซื้ออสังหาริมทรัพย์

(6) กิจการรับจำนำของกระทรวง ทบวง กรม และราชการส่วนท้องถิ่น

(7) กิจการอื่นตามมาตรา 91/2 ตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

กิจการเฉพาะอย่างที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

ผู้ประกอบกิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะหากประกอบกิจการเฉพาะอย่างดังต่อไปนี้ มีหน้าที่ต้องจดทะเบียนและเสียภาษีมูลค่าเพิ่มด้วย กิจการเฉพาะอย่างที่ไม่ใช่กิจการที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับกิจการที่อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะมีดังต่อไปนี้

1. การให้บริการเช่าสังหาริมทรัพย์

2. การให้บริการใช้บัตรเครดิตหรือในลักษณะทำนองเดียวกัน

3. การให้บริการที่ปรึกษาทางธุรกิจ

4. การให้เช่าซื้อทรัพย์สิน

5. การให้บริการนายหน้าและตัวแทนซื้อขายหลักทรัพย์

6. การให้บริการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์

7. การให้บริการอื่นที่เกี่ยวเนื่องโดยตรงกับกิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะและไม่มีรายรับหรือฐานภาษีธุรกิจเฉพาะ