คำพิพากษาศาลฎีกา
นวัตกรรมการบริหารจัดการภาษีอากร (Tax Management Innovation) ตอนที่ 20
ศ.ชัยสิทธิ์ ตราชูธรรม

การบริหารจัดการภาษีอากร (Tax Management) ประกอบด้วยนโยบายภาษีอากร, การปฏิบัติตามกฎหมายภาษีอากร, การระงับข้อพิพาททางภาษีอากร, การใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีอากร, การจัดทำบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชี, การบริหารความเสี่ยงทางภาษีอากร, การควบคุมภายในเกี่ยวกับภาษีอากร, การตรวจสอบภาษีอากร และการจัดทำคู่มือเกี่ยวกับภาษีอากร โดยตอนนี้จะพูดถึง “ความผิดพลาดเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย และนำส่ง และความผิดพลาดอื่น ๆ”
8. การบริหารความเสี่ยงทางภาษีอากร (Tax Risk Management)
8.1 การจัดทำแผนภาษีอากร (Tax Plan)
8.2 การศึกษาความผิดพลาดทางภาษีเพื่อป้องกันความเสี่ยงทางภาษี (ต่อ)
8.2.2 ความผิดพลาดเกี่ยวกับการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย และนำส่ง
8.2.2.1 หลักเกณฑ์การหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย และนำส่ง
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เป็นวิธีการเก็บภาษีที่ให้ผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ไว้ทุกคราวที่มีการจ่ายเงินได้ให้แก่ผู้มีหน้าที่เสียภาษี โดยให้หักไว้ในอัตราที่กฎหมายหรือคำสั่งอธิบดีกรมสรรพากรกำหนด ทั้งนี้ ตามที่บัญญัติไว้ในประมวลรัษฎากร มาตรา 50, มาตรา 69 ทวิ, มาตรา 69 ตรี , มาตรา 70 และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งอธิบดีกรมสรรพากรออกคำสั่งดังกล่าวโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 3 เตรส ของประมวลรัษฎากร
จำนวนเงินได้พึงประเมินที่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/7 จะต้องมีจำนวนตามสัญญารายหนึ่ง ๆ ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป แม้การจ่ายนั้นจะได้แบ่งจ่ายครั้งหนึ่ง ๆ ไม่ถึง 1,000 บาท
แต่กรณีรัฐบาล องค์การของรัฐบาล เทศบาล สุขาภิบาล หรือองค์การบริหารราชการส่วนท้องถิ่นอื่น จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (5) (6) (7) หรือ (8) (แต่ไม่รวมถึงการจ่ายค่าซื้อพืชผลทางการเกษตร) ให้กับผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดารายหนึ่ง ๆ มีจำนวนรวมทั้งสิ้นตั้งแต่ 10,000 บาท ขึ้นไป แม้การจ่ายนั้นจะได้แบ่งจ่ายครั้งหนึ่ง ๆ ไม่ถึง 10,000 บาทขึ้นไป ให้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ในอัตราร้อยละ 1 ของยอดเงินได้พึงประเมิน (ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 (4))
ผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่นำส่งภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ณ สำนักงานสรรพากรภายใน 7 วัน นับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงินได้พึงประเมิน ไม่ว่าจะได้หักภาษีไว้แล้วหรือไม่ เว้นแต่กรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตขยายเวลาได้ถึงวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ทั้งนี้ ผู้จ่ายเงินได้มีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ตามรายการตามตารางดังนี้
ตารางแบบฟอร์มการหักภาษี ณ ที่จ่าย
และกำหนดเวลายื่นและนำส่งภาษี
แบบฟอร์ม | ประเภทเงินได้ที่ถูกหัก | กำหนดเวลายื่นและนำส่งภาษี |
ภ.ง.ด.1 (ยื่นรายเดือน)
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บุคคลธรรมดาเนื่องจากการจ้างแรงงานและเงินได้เนื่องจากการรับทำงานให้ตามมาตรา 40 (1) และ (2) ซึ่งถูกหัก ณ ที่จ่าย ตามหลักเกณฑ์มาตรา 50 (1) ที่จ่ายในแต่ละเดือน | ภายในวันที่ 7 หรือกรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงินได้ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 52, คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542)
|
ภ.ง.ด.1 ก (ยื่นรายปี)
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บุคคลธรรมดาเนื่องจากการจ้างงานและเงินได้เนื่องจากการรับทำงานให้ตามมาตรา 40 (1) และ (2) ซึ่งถูกหัก ณ ที่จ่าย ตามหลักเกณฑ์ มาตรา 50 (1) รวมคำนวณตลอดทั้งปีที่จ่าย | ภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป (ประมวลรัษฎากร มาตรา 58 (2)) อนึ่ง ถ้าผู้จ่ายเงินได้เป็นรัฐบาลหรือองค์การของรัฐบาล ต้องยื่น ภ.ง.ด.1ก พิเศษตามมาตรา 58 (1)
|
ภ.ง.ด.2 (ยื่นรายเดือน)
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บุคคลธรรมดาเป็นค่าสิทธิ (Royalty) ตามมาตรา 40 (3) และเงินได้จากการลงทุนตามมาตรา 40 (4)
| ภายในวันที่ 7 หรือกรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงินได้(ประมวลรัษฎากร มาตรา 52, มาตรา 59, คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542) |
ภ.ง.ด.3 (ยื่นรายเดือน)
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บุคคลธรรมดาตามมาตรา 40 (5) (6) (7) และ (8)
| ภายในวันที่ 7 หรือกรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงินได้ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 52, มาตรา 59, คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542) |
ภ.ง.ด.53
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนจัดตั้งในประเทศไทย โดยหักภาษี ณ ที่จ่าย ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 3 เตรส, มาตรา 69 ทวิ และมาตรา 65 จัตวา | ภายในวันที่ 7 หรือกรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงินได้ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 3 เตรส, มาตรา 69 ทวิ และมาตรา 65 จัตวา คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542) |
ภ.ง.ด.3 ก
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บุคคลธรรมดาตามมาตรา 40 (5) (6) (7) และ (8) โดยรัฐบาล องค์กรของรัฐบาล หรือองค์กรการปกครองส่วนท้องถิ่นตามมาตรา 58 (1) | ภายในเดือนมกราคมของปีถัดไป
|
ภ.ง.ด.54
| เงินได้พึงประเมินที่จ่ายให้แก่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลต่างประเทศซึ่งมิได้ประกอบกิจการในประเทศไทย และได้รับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 (2) - (6) | ภายในวันที่ 7 หรือกรณียื่นผ่านอินเทอร์เน็ตภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงินได้ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 70, คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542) |
การยื่นแบบ ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.1ก, ภ.ง.ด.1ก พิเศษ, ภ.ง.ด.2, ภ.ง.ด.2ก, ภ.ง.ด.3, ภ.ง.ด.3ก และ ภ.ง.ด.53 ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 เป็นต้นไป ต้องยื่นผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์เท่านั้น (ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 451) ประกาศ ณ วันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2567) ทั้งนี้ ให้ใช้ระบบ e-Withholding Tax ของกรมสรรพากร ซึ่งมีความสะดวกในการใช้งาน ลดความเสี่ยงของการทำผิดพลาดในขั้นตอนการหักภาษี ระบบจะดำเนินการหักภาษีและส่งข้อมูลไปยังกรมสรรพากรโดยอัตโนมัติ ทำให้ไม่ต้องติดตามเองหรือจัดการหลายขั้นตอน ธุรกิจสามารถเก็บข้อมูลภาษีในรูปแบบดิจิทัล ทำให้สามารถเข้าถึงข้อมูลภาษีได้ทุกที่ทุกเวลาและสะดวกในการตรวจสอบย้อนหลัง และระบบ e-Withholding Tax สามารถทำงานร่วมกับระบบ e-Tax Invoice ทำให้การออกใบกำกับภาษีและการหักภาษี ณ ที่จ่าย เชื่อมกันอย่างสมบูรณ์ ลดเวลาที่ใช้ในการดำเนินงานภาษีและสามารถลดต้นทุนในการจัดการด้านเอกสารและแรงงานได้อย่างมาก (braineay สืบค้น 16 ตุลาคม 2568)
อนึ่ง กรณีจ่ายเงินได้จากการซื้ออสังหาริมทรัพย์ ผู้จ่ายเงินได้ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย และนำส่งพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในขณะที่มีการจดทะเบียนโอนที่สำนักงานที่ดิน
8.2.2.2 การออกหนังสือรับรองการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย
ตามหลักเกณฑ์ของประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ทวิ ให้ผู้มีหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ออกหนังสือรับรองการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ที่ได้หักไว้แล้วในปีภาษีให้แก่ผู้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 2 ฉบับ มีข้อความตรงกันในกรณีและตามกำหนดเวลา ดังต่อไปนี้
(1) ในกรณีตามมาตรา 3 เตรส ให้ออกในทันทีทุกครั้งที่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย
(2) ในกรณีตามมาตรา 50 (1) ให้ออกภายในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดจากปีภาษี หรือภายใน 1 เดือน นับแต่วันที่ผู้ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย ออกจากงานในระหว่างปีภาษี
(3) ในกรณีตามมาตรา 50 (2) (3) หรือ (4) ให้ออกในทันทีทุกครั้งที่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ให้ใช้ตามแบบที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด
ปลดล็อกคลังความรู้ภาษี-บัญชีแบบมืออาชีพ
สมัครเป็นสมาชิกเอกสารภาษีอากร
เพื่อเข้าถึงบทความ ข่าวสาร ความรู้ด้านกฎหมายภาษี บัญชี สำหรับนักบัญชีและผู้ประกอบการ ในการบริหารจัดการภาษีและทำบัญชีอย่างมืออาชีพ จากนักเขียนผู้เชี่ยวชาญกว่า 20 ท่านตลอดทุกเดือน พร้อมสิทธิประโยชน์สำหรับสมาชิกมากมาย
- ✓รับ วารสารส่งตรงถึงมือ ปีละ 12 ฉบับ* (กรณีสมัครสมาชิกแบบรับเล่ม)
- ✓รับสิทธิ์ เข้าใช้งานระบบ e-Magazine สืบค้นบทความและอ่านวารสารแบบ E-Magazine ย้อนหลัง 5 ปี
- ✓รับฟรี หนังสือประมวลรัษฎากร ปีละ 1 ชุด (มูลค่า 590 บาท)
- ✓รับสิทธิ์ เข้าสัมมนาพิเศษ (อัปเดตเรื่องบัญชี ภาษี) ฟรี ปีละ 2 ครั้ง มูลค่า 1,800 บาท
- ✓รับส่วนลด การอบรมสัมมนา สูงสุด 2,000 บาท/หลักสูตร (ไม่จำกัดจำนวนและใช้ได้ทั้งองค์กร) ดูหลักสูตรได้ที่ www.dst.co.th
- ✓รับส่วนลด เมื่อซื้อหนังสือธรรมนิติ ดูหนังสือได้ที่ www.dharmnitibook.com
- ✓รับส่วนลด ในการลงประกาศหนังสือพิมพ์ข่าวผู้ถือหุ้น ที่ www.thaicorporatenews.com
- ✓รับสิทธิ์ ร่วมลุ้นรางวัลจากกิจกรรม Member Privilege
