รายจ่ายเพื่อการลงทุน หรือค่าซ่อมแซม (ตอนที่ 2)

บทความฉบับที่แล้วได้นำเสนอกรณีศึกษาเกี่ยวกับรายจ่ายลงทุนในทรัพย์สินที่ไม่ใช่ของตนเองที่ต้องพิจารณาว่าเป็นรายจ่ายต้องห้ามหรือไม่ ประกอบกับจะเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินที่เป็นรายจ่ายเพื่อการลงทุนซึ่งจะไม่สามารถนำไปคำนวณหักเป็นรายจ่ายได้ แต่อาจหักเป็นค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาทรัพย์สินตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145 ตามมาตรา 65 ตรี (5) ได้หรือไม่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ระมัดระวังเพราะหากตีความผิดอาจทำให้การชำระภาษีผิดพลาดได้ ทั้งนี้ บทความฉบับนี้จะนำกรณีศึกษามาเสนอเพิ่มเติมเพื่อใช้พิจารณาบริหารจัดการลดความเสี่ยงด้านภาษีในเรื่องนี้

กรณีศึกษา

บริษัทฯ ลงทุนซื้อหุ้นบริษัทอื่นโดยมีการกู้ยืมเงินมาเพื่อซื้อหุ้น หรือมีการจัดจ้างที่ปรึกษามาทำการศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนซื้อหุ้น หรือมีรายจ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนซื้อหุ้น ไม่ว่าภายหลังจะได้ซื้อหุ้นหรือไม่ก็ตาม ย่อมมีผลต่อการพิจารณาว่ารายจ่ายดังกล่าวนั้นเป็นรายจ่ายเพื่อการลงทุนที่จะไม่สามารถนำไปคำนวณหักเป็นรายจ่ายได้ แต่อาจหักเป็นค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาทรัพย์สินตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 145 ตามมาตรา 65 ตรี (5) หรือไม่

กรณีนี้กรมสรรพากรมีวินิจฉัยตามหนังสือตอบข้อหารือที่ กค 0706/7430 ลงวันที่ 2 กันยายน 2548 โดยมีประเด็นสาระสำคัญโดยย่อดังนี้

ประเด็นหารือโดยสรุป

บริษัท ฟ. จำกัด (บริษัทฯ) แจ้งว่า บริษัทฯ ได้จัดตั้งสายงานพัฒนาธุรกิจ (Business Development) เพื่อหาโอกาสและช่องทางการลงทุนและศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการผลิตไฟฟ้าใหม่ ๆ โดยหากโครงการใดมีความเป็นไปได้ในเชิงธุรกิจ บริษัทฯ จะเข้าซื้อหุ้นของโครงการนั้น ๆ บริษัทฯ สอบถามถึงรายจ่ายเหล่านี้ว่าสามารถนำมาคิดคำนวณเป็นรายจ่ายอย่างไร

▪     เงินเดือนของพนักงานบริษัทฯ ในสายงานพัฒนาธุรกิจ ค่าเสื่อมราคาอาคารสำนักงานใหญ่ (ซึ่งบริษัทฯ ใช้เป็นปกติวิสัย) ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายตามปกติทั่วไป

▪  ค่าใช้จ่ายในการว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาเพื่อศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการใหม่ ๆ ที่จะเข้าลงทุนซื้อหุ้น และในกรณีที่โครงการที่บริษัทฯ ศึกษาความเป็นไปได้นั้นไม่ประสบความสำเร็จและถูกยกเลิกก่อนที่จะมีการลงทุนในหุ้น

แนววินิจฉัย

1. กรณีเงินเดือนของพนักงานบริษัทฯ ในสายงานพัฒนาธุรกิจ ค่าเสื่อมราคาอาคารสำนักงานใหญ่ ซึ่งบริษัทฯ ใช้เป็นปกติวิสัย ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายตามปกติทั่วไปสำหรับสายงานพัฒนาธุรกิจ เนื่องจากรายจ่ายต่าง ๆ ดังกล่าวเป็นรายจ่ายตามปกติที่เกิดขึ้นเป็นประจำและไม่เข้าลักษณะเป็นรายจ่ายที่มีลักษณะเป็นการลงทุนตามมาตรา 65 ตรี (5) แห่งประมวลรัษฎากร ดังนั้นบริษัทฯ จึงมีสิทธินำรายจ่ายต่าง ๆ ดังกล่าวมาลงเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ในรอบระยะเวลาบัญชีที่รายจ่ายดังกล่าวเกิดขึ้น ทั้งนี้ ไม่ว่ารายจ่ายดังกล่าวจะเกิดขึ้นก่อนหรือหลังการจัดตั้งบริษัทลูก และไม่ว่าโครงการดังกล่าวจะสำเร็จหรือไม่ก็ตาม

2. กรณีค่าใช้จ่ายในการว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาเพื่อศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการใหม่ ๆ นั้น เนื่องจากรายจ่ายดังกล่าวมีลักษณะเป็นรายจ่ายที่เกิดขึ้นเป็นพิเศษและเกี่ยวเนื่องโดยตรงกับการเข้าไปถือหุ้นในบริษัทลูกในแต่ละโครงการ ดังนั้นบริษัทฯ จึงต้องนำรายจ่ายดังกล่าวมาบันทึกเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนในแต่ละโครงการ โดยถือเป็นรายจ่ายที่มีลักษณะเป็นการลงทุนตามมาตรา 65 ตรี (5) แห่งประมวลรัษฎากร อนึ่ง หากโครงการที่บริษัทฯ ศึกษาความเป็นไปได้ ไม่ประสบความสำเร็จและถูกยกเลิกก่อนที่จะมีการลงทุนในหุ้น บริษัทฯ สามารถนำค่าใช้จ่ายในการว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษามาเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ในรอบระยะเวลาบัญชีที่มีการล้มเลิกโครงการดังกล่าว เนื่องจากบริษัทฯ ไม่มีสินทรัพย์ใด ๆ ให้บันทึกเป็นต้นทุนอีกต่อไป

ข้อสังเกต

จากแนววินิจฉัยดังกล่าว ผู้เขียนเห็นว่ามีข้อสังเกตที่สำคัญดังนี้