TFRS 18 เรื่องใกล้ตัวนักบัญชี...ไม่นานเกินรอ (ตอนที่ 2)

กลับมาพบกันอีกในตอนที่ 2 ของ TFRS 18 เรื่องใกล้ตัวนักบัญชีไม่นานเกินรอ คราวนี้ผู้เขียนจะมาต่อจากคราวก่อน โดยจะขอยกตัวอย่างประกอบความเข้าใจให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น อันเป็นผลสืบเนื่องจากหลักการที่ได้ให้ในบทความตอนที่ 1

ตัวอย่างประกอบความเข้าใจ

ตัวอย่างเช่น กิจการ A เป็นผู้ผลิตสินค้าซึ่งเงินสดส่วนเกินถูกนำไปลงทุนในหุ้นที่มีการซื้อขายในตลาดสาธารณะ อย่างไรก็ตาม การลงทุนในสินทรัพย์ดังกล่าวถือว่าไม่ใช่กิจกรรมหลักทางธุรกิจสำหรับกิจการ A

กิจการ Z เป็นธนาคารซึ่งมีการถือครองหุ้นที่มีการซื้อขายในตลาดสาธารณะในจำนวนที่มีนัยสำคัญซึ่งมีการซื้อขายหุ้นเหล่านั้นอย่างต่อเนื่อง อันเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมหลักทางธุรกิจของกิจการ Z

กิจการ A ควรจัดประเภทรายได้ที่เกิดจากหุ้นของกิจการเป็นการลงทุน ในขณะที่กิจการ Z ควรจัดประเภทรายได้ดังกล่าวเป็นการดำเนินงาน เนื่องจากรายได้ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับกิจกรรมหลักทางธุรกิจของกิจการ Z

IFRS 18 กำหนดให้กิจการประเมินว่ากิจการ

▪     ลงทุนในสินทรัพย์ที่ก่อให้เกิดผลตอบแทนแยกต่างหากและส่วนใหญ่ไม่ขึ้นอยู่กับทรัพยากรอื่นที่ถือครองโดยกิจการเป็นกิจกรรมหลักทางธุรกิจหรือไม่ ?

▪  จัดหาเงินให้กับลูกค้าเป็นกิจกรรมหลักทางธุรกิจหรือไม่ ?

การที่กิจการจะมีกิจกรรมหลักทางธุรกิจเฉพาะหรือไม่นั้น จึงไม่ได้เป็นแค่เพียงข้อกล่าวอ้าง แต่เป็นเรื่องของข้อเท็จจริง กิจการต้องใช้ดุลยพินิจในการประเมินตามหลักฐานเท่าที่มีอยู่ที่สามารถสังเกตได้ โดยหลักฐานเท่าที่มีอยู่ที่สามารถสังเกตได้นั้นมีการประเมินสำหรับกิจการที่รายงานนั้นโดยรวม

กิจการที่ลงทุนในสินทรัพย์เป็นกิจกรรมหลักทางธุรกิจ

รายการบรรทัดและยอดรวมย่อย

เมื่อได้มีการจัดประเภทรายการรายได้และค่าใช้จ่ายแล้ว การจัดประเภทดังกล่าวทำให้เกิดรายการบรรทัดและยอดรวมย่อยที่มีการแสดงในงบกำไรหรือขาดทุน ซึ่งบางรายการจะเป็นรายการที่มาตรฐานกำหนดให้กิจการต้องแสดง

ในปัจจุบัน IAS 1 มีข้อกำหนดที่จำกัดเกี่ยวกับรายการบรรทัดและยอดรวมย่อย กิจการต้องแสดงรายได้หลัก (Revenue) เป็น “รายการบรรทัดบนสุด” (Top Line) ในงบกำไรหรือขาดทุน โดยแสดง “กำไร” (Profit) เป็นรายการบรรทัดสุดท้าย ซึ่งมีแนวปฏิบัติที่จำกัดเกี่ยวกับรายได้และค่าใช้จ่ายควรจัดประเภทอย่างไร และยอดรวมย่อยใดควรจะต้องแสดง

นอกจากยอดรวมและยอดรวมย่อยที่ต้องแสดงตามข้อกำหนดของ IAS 1 ในปัจจุบัน (ตัวอย่างเช่น กำไรก่อนภาษีเงินได้ กำไรหรือขาดทุน เป็นต้น) IFRS 18 ได้เพิ่ม 2 ยอดรวมย่อยใหม่ที่ต้องแสดงเข้ามา :

▪  กำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงาน (Operating Profit or Loss) : ยอดรวมย่อยของรายได้และค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่มีการจัดประเภทเป็นการดำเนินงาน

▪  กำไรก่อนการจัดหาเงินและภาษีเงินได้ (Profit or Loss Before Financing and Income Tax) : ยอดรวมย่อยของกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานและรายได้และค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่มีการจัดประเภทเป็นการลงทุน^[1]